Park Spoor Noord
Een tuin voor de buurt, een park voor de stad
Het grootste project van Spoor Noord is het Park Spoor Noord. Dit project ligt centraal in het gebied en heeft de meest ingrijpende gevolgen voor de buurt en voor de stad.
Park Spoor Noord is af. Een oud en afgeleefd spoorwegterrein werd omgevormd tot een hedendaags, duurzaam en uitgestrekt stedelijk landschapspark met het accent op groen, licht, ruimte, ontspanning, cultuur en sport.
Het terrein meet 24 hectare (1,6 km lang van oost naar west) en was lange tijd eigendom van de Nationale Maatschappij van de Belgische Spoorwegen (NMBS). Sinds circa 1873 vormde deze gigantische sporenbundel een wig tussen de omliggende wijken Dam, Stuivenberg en Seefhoek.
Een eeuw lang werden er op deze industriële site talloze treinstellen geparkeerd, locomotieven onderhouden en hersteld en opleiding gegeven aan spoorarbeiders. Sinds 1998 is het gebied op het gewestplan ingekleurd als ‘zone voor stedelijke ontwikkeling’. De NMBS zette zijn activiteiten stop in 2001.
De belangrijkste spelers in het planningsproces dat werd opgestart zijn:
- de stad als regisseur,
- de NMBS als eigenaar,
- de federale regering als geldschieter.
Drang naar meer groen en ruimte
Het verlaten spoorwegterrein moest een nieuwe bestemming krijgen. Een bewonersenquête toonde de drang aan naar groen, licht en ruimte. De omliggende wijken zijn immers extreem dicht bebouwd, slechts 1 op 8 woningen beschikt over buitenruimte. De stad koos voor een stedelijk landschapspark na een grondig onderzoek, een intern debat en onderhandeling met NMBS.
Een domein van achttien hectare (het huidige stadspark is 11 ha) werd ingericht als een duurzaam park met ruimte voor sport, spel, fiets- en wandelroutes, veel bomen, ruime grasvlakten, Kempische zand(speel)tuinen, avontuurlijke speeltuinen en een strak watervlak. De klemtoon in het nieuwe landschapspark ligt op licht en ruimte.
Stand van zaken
In april 2005 startte de zichtbare aanleg van Park Spoor Noord. 4 jaar later, in 2009, was het voormalige spoorwegterrein verleden tijd en het park een feit. Een park met heel wat sport- en spelvoorzieningen, twee heerlijke speelfonteinen, een zandspeeltuin, een uitgestrekte grasweide, verschillende fiets- en wandelpaden en ook enkele gebouwen, zoals de open shelter, het voormalige opleidingsgebouw en de grote loods (WDT-loods of Parkloods), die momenteel nog wordt omgebouwd tot twee sporthallen (1 voor buurtsport en 1 voor de Artesis Hogeschool Antwerpen), kantoren en een multifunctionele expohal. Het architectenbureau Verdickt & Verdickt tekende het ontwerp voor de invulling van de Parkloods. De overige 6 hectaren rondom het viaduct Noorderlaan worden deels ingevuld met een nieuwbouwcampus van de Artesis Hogeschool Antwerpen en een gemengde private projectontwikkeling. Dit (kop)stuk zal op termijn bijna volledig worden bebouwd met enkele hoge torens.
Vooral deel oost van het park (ten oosten van Viaduct Dam) bevat heel wat sportfaciliteiten. Zo zijn er 2 grote grasvelden waar verschillende sporten kunnen beoefend worden; van voetbal, volleybal en korfbal tot frisbeeën en vliegeren. Verder staan er ook verschillende pingpongtafels en kan er op termijn ook naar hartenlust buiten gebasket worden op 3 basketvelden (momenteel staat hier nu de buurtsportballon, die zal verdwijnen als de sporthal in de grote loods in gebruik genomen kan worden). In het nieuwe stuk park werd er ook een afgesloten hondenloopzone voorzien (tegen de spoorwegberm aan), zijn er tal van leuke wandel- en fietspaadjes en werd er ter hoogte van de Trapstraat ook een verhard pleintje aangelegd, waar eventueel kleinere activiteiten of evenementen kunnen doorgaan. Verder kreeg het oostelijke deel ook 4 uitkijkkiosken en werden de watertorens (ter hoogte van Schijnpoort) helemaal gerenoveerd.
Feestelijke opening op 13 & 14 juni 2009
In mei 2008 opende het westelijke deel van het park met een fantastisch openingsfeest op de Dag van het Park. In de zomer van 2009 was ook het oostelijke deel van het park klaar. Op zaterdag 13 en zondag 14 juni werd het volledige park feestlijk geopend. De opkomst was groot en de opening van het park vormde meteen het startshot van een hele zomer vol activiteiten in Park Spoor Noord.
Zomerafsluitfeest op 26 september 2009
Om de zomer af te sluiten organiseerde de stad op 26 september een groots zomerafsluitfeest in het park. Die dag vonden er tal van activiteiten plaats in het park: een dansvoorstelling door Cie13, bruisende muziekoptredens, tal van sport- en spelinitiaties, een kinderdisco, heerlijke hapjes en drankjes van buurtverenigingen, een originele kunstmarkt, een bal populaire in de shelter, enz. De weergoden waren ons gunstig gezind en heel wat mensen uit de buurt en van verder weg zakten af naar het park. De ideale manier om een prachtige zomer af te sluiten! Hiernaast vind je een fotoreportage van het zomerafsluitfeest.
Activiteiten in Park Spoor Noord
Wil je zelf een activiteit organiseren of je vrijwillig inzetten voor het park of heb je een vraag over het gebruik van de shelter/SPTM-loods in het park? Contacteer dan Jan Nauwelaers van het parkteam.
E-mail: jan.nauwelaers@stad.antwerpen.be tel + 32 3 292 60 11| gsm 0477 496 618 | fax +32 3 292 60 19
Op 1 december sloot het projectenhuis Spoor Noord (in Damstation) zijn deuren.
Voor vragen of meldingen over Park Spoor Noord kan u terecht bij de Infolijn van stad Antwerpen op het nummer 03 22 11 333. Zij helpen u graag verder.
Opening Park Spoor Noord op 13 en 14 juni 2009
