2.4.1 Kranen en sporen

De beschermde havenkranen vormen een belangrijk beeldbepalend element voor de Rijnkaai. Naast de kranen zijn ook de kraan- en treinsporen van belang en te integreren in de publieke ruimte. Op de Scheldekaaien zijn er telkens twee paar treinsporen aangelegd: één paar tussen de kraansporen in en een tweede paar tussen de kraan en de hangars. Het behoud van de oorspronkelijke sequentie van sporen draagt bij tot de visualisatie in de publieke ruimte van het functioneren van de havenactiviteiten in het verleden.

De kranen zijn opgesteld aan het water in de zone waar de publieke wandeling over de volledige lengte van de kaaien moet worden gegarandeerd. De zone voor de wandeling en de zone voor de havenkraancollectie zullen bijgevolg overlappen. Het RUP doet geen uitspraken over de locatie van de kranen. De kranen kunnen worden verdeeld over de volledige lengte van de kraansporen in het plangebied en de collectie kan chronologisch of geclusterd tentoongesteld worden.

2.4.2 Meerpalen

In het plangebied komen ter hoogte van de kaaimuur verscheidene meerpalen voor. Het behoud van deze meerpalen wordt vooropgesteld zodat de kade een bevoorrechte aanmeerplaats voor (grote) historische schepen kan blijven.

2.4.3 Blauwe Steen

Den Blauwe Steen is een term die gebruikt wordt voor de kaaimuur op de rechter Scheldeoever. Deze kaaimuur werd aangelegd met blauwe steen tijdens de rechttrekking van de Schelde tussen 1880 en 1885. Ze loopt van Het Eilandje (ten noorden van het stadscentrum) tot Blue Gate Antwerp (ten zuiden van het stadscentrum). Behoud wordt vooropgesteld.

2.4.4 Atoomschuilkelders

Op de kaaien (van Petroleumkaai tot Rijnkaai) staat een reeks atoombunkers. Deze betonnen bunkers werden opgericht in 1954-1955. In totaal werden er 99 bunkers gepland in de haven maar wellicht werd slechts een deel van het plan uitgevoerd. Vijftien bovengrondse relicten zijn sinds 2010 opgenomen in de inventaris van bouwkundig erfgoed.

In het plangebied bevinden zich 2 bunkers, zeer waarschijnlijk beide van het type ‘Schuilplaats voor 62 personen’. Er wordt behoud van minstens één schuilkelder opgelegd. Het uitgangspunt voor beide bunkers is evenwel integratie.

Blauwe steen, meerpalen,

havenkranen en havensporen

Loodswezen en Bassin

Wandeling Blauwe steen