Luchtfoto Hoekakker BUUR

Plannen met Hoekakker: nieuw park en woningen

De stad Antwerpen en het district Ekeren werken samen met grondeigenaars Vooruitzicht en de Ideale Woning aan een nieuwe toekomst voor Hoekakker. Op de planning staat de ontwikkeling van een groot nieuw en toegankelijk park, waarvoor de stad uitgebreid de mening van de buurt heeft bevraagd op 22 april 2017. Aan de randen komen woningen, appartementen en voorzieningen voor de buurt. Lees hieronder meer over de toekomst voor Hoekakker en de inspraak van de buurt rond de inrichting van het park.

Ontwerp park Hoekakker

De stad organiseerde een inspraakmoment om de buurtbewoners te bevragen naar hun wensen rond de inrichting van het park. Enkele thema’s vormden een rode draad, zoals de inrichting van de Oudelandse beek op een zo ecologisch mogelijke manier, toegankelijkheid en wandelmogelijkheden, natuurlijke speelelementen en bio-landbouw. Deze inbreng van de buurt vormde de basis voor het ontwerp van het park.

Inbreng buurtbewoners inspraakmoment Hoekakker BUUR

De wensen van de bewoners werden opgenomen in het ontwerp van het park en vertaald in de uitwerking van de inrichting. Zo zal er centraal in het park een zone worden ingericht met natte natuur, natte speelzones, een poel en een waterbuffer. In het noorden van het park komt een grote lig- en speelweide, een speelbosje, een hondenloopzone en een mooie parktuin. In het oosten zal een stadsboerderij worden ingericht met daarrond velden. Het zuiden van het park krijgt een speelzone. Hieronder vindt u een weergave van het goedgekeurde parkontwerp.

Ontwerp parkinrichting Hoekakker

Aanleg park in 2 fasen

Het buurtpark Hoekakker zal in twee fasen worden aangelegd. Vooraleer de bouw van de huizen, appartementen en buurtvoorzieningen rondom wordt gestart, wordt in de eerste fase een ‘basispark’ aangelegd in 2018. Op 16 juni 2017 werd het definitief ontwerp voor de aanleg van de eerste fase goedgekeurd door het college.

De aanleg van dit basispark houdt onder meer de aanleg in van heuvels en uitgravingen, een waterbuffer, de poelen en grachten, een hondenloopzone, de hoofd- en wandelpaden, de openbare verlichting, het straatmeubilair en de aanplanting van bepaalde bomen en andere groenvoorzieningen.

In een volgende fase wordt naar het gewenst eindbeeld van het volledige park toegewerkt met onder meer de realisatie van de stadslandbouw.

Toelichtingsmoment: wandelingen op Hoekakker

Op 17 juni 2017 organiseerde de stad een toelichtingsmoment in Ekeren. Op dit moment werden de resultaten van het inspraakmoment gepresenteerd en organiseerden we begeleide wandelingen op het terrein van Hoekakker, waarbij eveneens de mogelijkheid werd voorzien om vragen te stellen.

Er was een grote interesse en nieuwsgierigheid uit de buurt over hoe de wensen van de bewoners werden vertaald in het ontwerp voor de inrichting van het park. Een veertigtal bewoners hebben de plannen uitvoerig bekeken, de wandeling gemaakt over het terrein en een afsluitend drankje genuttigd tijdens het napraten met de andere buurtbewoners.

Toonmoment parkinrichting Hoekakker 1
1|3
Tonmoment parkinrichting Hoekakker 2
1|3
Toonmoment parkinrichting Hoekakker 3
1|3

Inspraakmoment: werken rond parktafels

Om al de wensen, ideeën, suggesties en visies te kunnen verzamelen, organiseerde de stad een inspraakmoment op 22 april 2017 waar jong en oud inbreng had. Tijdens dit moment werd duidelijk dat de buurt erg betrokken is bij de inrichting van het park en een uitgesproken mening heeft over hoe deze inrichting er moet uitzien. Er waren 74 buurtbewoners aanwezig die in de verschillende workshops hun wensen hebben gedeeld voor de inrichting van het park en 10 kinderen hebben spelenderwijs kunnen aangeven wat zij graag zouden zien verschijnen in het toekomstige park.

 

BUUR 1|5
BUUR 1|5
BUUR 1|5
BUUR 1|5
BUUR 1|5

Toekomstvisie voor Hoekakker

Masterplan

Op 27 januari 2017 keurde het college het masterplan Hoekakker goed. Een masterplan is een globale visie op een groot gebied of wijk in de stad, dat een beeld geeft van hoe het gebied zich in de toekomst kan ontwikkelen. Concreet omvat het plan de toekomstvisie voor Hoekakker, rekening houdend met de inhoudelijke adviezen van de officiële adviesinstanties en suggesties van de buurt, verzameld tijdens een buurtinformatiemoment op 30 september 2016.

De buurt was onder meer bezorgd over het aantal woningen en het aantal verdiepingen van de gebouwen. Om hieraan tegemoet te komen, werd het plan gereduceerd van initieel 630 naar maximum 360 woningen in een eerste fase en, na onderzoek naar draagvlak en haalbaarheid, 90 bijkomende woningen in een volgende fase. De totale dichtheid zal dus maximaal 25 woningen per hectare bedragen. De bouwhoogte wordt beperkt tot een maximum van 4 verdiepingen voor de meergezinswoningen en voorzieningen en maximum 3 verdiepingen voor de eengezinswoningen. Bovendien komen er ondergrondse parkeerplaatsen voor de nieuwe bewoners en voor bezoekers van de voorzieningen en wordt er extra aandacht besteed aan inkijk naar de bestaande wijk en privacy, mobiliteit, en duurzaamheid. 

Van masterplan naar ruimtelijk uitvoeringsplan

De visie uit het masterplan wordt vertaald in concrete acties die juridisch afdwingbaar zijn aan de hand van een ruimtelijk uitvoeringsplan (RUP). Inmiddels is het voortraject voor 'RUP Hoekakker' van start gegaan en is het definitief ontwerp voor de eerste fase van de parkinrichting (fase 0) en het voorontwerp voor de uiteindelijke parkinrichting, goedgekeurd. Het RUP bepaalt hoe het park er moet uitzien, waar de afwatering komt, hoe hoog er gebouwd mag worden, waar de voorzieningen moeten komen, etc. Binnen de verdere uitwerking van het RUP Hoekakker worden volgende zaken nog verder onderzocht:

  • Opmaak beeldkwaliteitsplan: om erover te waken dat de bebouwing in de verschillende fases steeds even waardevol is en om de kwaliteit van de inrichting van het openbaar domein te garanderen, zal in opdracht van de eigenaars een ‘beeldkwaliteitsplan’ worden opgesteld. 
  • Inkijk: naast het aanpassen van de bouwhoogte wordt ook bij de architecturale uitwerking hier rekening mee gehouden (oriëntatie van de woningen, leefruimtes en terrassen,…).
  • Klimaatwijk: er wordt een traject rond duurzaamheid opgestart door de stad. De eerste stap is onderzoeken of de wijk kan aangesloten worden op een warmtenet.
  • waterbuffering: het nieuwe park Hoekakker wordt een landschapspark dat centraal verlaagd wordt zodat een immense buffercapaciteit ontstaat om zo’n 40.000m³ water op te vangen. Hierdoor zal de wijk ten westen van het nieuwe park niet meer overstroombaar zijn. Er zullen ook wadi’s worden gegraven die overtollig water opvangen en afleiden naar de Oudelandse beek. Ter hoogte van Brasschaat, dat zich stroomopwaarts bevindt en waar het probleem ontstaat, kunnen bijkomende oplossingen uitgevoerd worden na overleg van de stad met de gemeente Brasschaat. Bovendien zal de stad ook in overleg treden met het Vlaams Gewest rond de afwateringsproblematiek van de Kapelsesteenweg.
  • Mobiliteit: er wordt een traject over mogelijke mobiliteitsmaatregelen opgestart door de stad. Wat betreft het parkeerbeleid, worden alle parkeerplaatsen voor de nieuwe bewoners en voor bezoekers van de voorzieningen ondergronds georganiseerd. Parkeerplaatsen voor bezoekers van de bewoners worden dan weer bovengronds georganiseerd op daarvoor bestemde plaatsen in de wijk.

Park Hoekakker

Hoekakker is vandaag een grotendeels ontoegankelijke open ruimte met een beperkte ecologische waarde en kan niet gebruikt worden door de bewoners. Het is de ambitie om hier een park van te maken, wat kansen biedt om een meer ecologisch waardevol gebied te creëren. 

Wat nu al zeker is, is dat het park:

  • 12,94 hectare groot – of zo groot als 24 voetbalvelden – zal zijn en dus 72% van het hele projectgebied inneemt;
  • bestaat uit natuurlijk landschap met natte en droge zones;
  • een centrale rol geeft aan de Oudelandse beek;
  • verharde paden en verlichting voorziet;
  • een plek wordt om te wandelen, verpozen, spelen,....
  • Stadslandbouw een belangrijke rol in het park zal spelen.

Het park is er voor de buurt. Daarom heeft de stad sterk ingezet op participatie van de buurtbewoners bij de inrichting van het park. Op 30 september 2016 is er reeds een infomoment geweest om de bewoners te informeren en te bevragen naar hun wensen en voorkeuren. Op zaterdag 22 april 2017 volgde er een inspraakmoment met de buurt waarbij tijdens workshops een concrete invulling aan het park werd gegeven. De resultaten hiervan werden toegelicht tijdens het toonmoment op zaterdag 17 juni 2017. 

Hoofdrol voor de Oudelandse beek

Ekeren-Donk is van oudsher een gebied  waar de beek veel water moet slikken bij hevige regenval. Daarom werd er grondig onderzoek gedaan hoe er op Hoekakker in de toekomst moet worden omgegaan met het water. De Oudelandse beek speelt hierin een zeer belangrijke rol.

WATER IN HOEKAKKER

In het voorstelontwerp wordt rekening gehouden met verschillende wateropvangsituaties. Het park zal een landschapspark zijn, dat er op voorzien is om het water op te vangen door het reliëf op de site aan te passen. Het grootste deel van het park zal worden verlaagd waardoor het dus overstroombaar is bij uitzonderlijke hevige regenbuien. De randen van de site, waar op gebouwd kan worden, zijn hierdoor niet overstroombaar. Er zullen ook wadi’s worden gegraven: plekken in het park die het water opvangen en afleiden naar de beek.

WAT IS ER ONDERZOCHT?

>>Wat zijn de oorzaken van wateroverlast?
Bij hevige regenval komt het water door de putdeksels in de straten ten oosten van Hoekakker terecht. Deze overstroming wordt veroorzaakt doordat de Oudelandse Beek bij hevige neerslag de toevloed aan water komende van het noorden niet kan verwerken. Er werden intussen al maatregelen genomen. Het nieuwe plan van Hoekakker kan aan deze situatie niets oplossen of verergeren, aangezien het gebied lager ligt dan Brasschaat. De stad gaat een overleg aan met de gemeente Brasschaat over mogelijkheden om tot een werkbare oplossing te komen voor het probleem dat stroomopwaarts ontstaat.

>> Hoeveel capaciteit is er nodig om water te bufferen?
Bij hevige regenval vangt de Oudelandse beek het water op uit de omgeving. Weerkundigen houden cijfers bij over de waterstand bij verschillende types van onweer en hevige regenval. Bovendien werd er ook rekening gehouden met klimatologisch verschijnselen. Deze cijfers werden bestudeerd en leveren de situaties op zoals weergegeven op onderstaande simulatiebeelden. Op Hoekakker wordt de grootst mogelijke buffercapaciteit voorzien.

De vier verschillende simulaties tonen het overstromingsgebied bij zeer hevige regenval. Van links naar rechts komen de overstromingsniveaus theoretisch om de 25 (meest links), 50, 100 en 200 (meest rechts) jaar voor. BUUR
De vier verschillende simulaties tonen het overstromingsgebied bij zeer hevige regenval. Van links naar rechts komen de overstromingsniveaus theoretisch om de 25 (meest links), 50, 100 en 200 (meest rechts) jaar voor.

Mobiliteit als verbindende factor

Hoekakker moet toegankelijk zijn voor fietsers en voetgangers. Daarom worden er zoveel mogelijk verbindingen gelegd. Meteen ook een extra stimulans om te kiezen voor de fiets of om te voet te gaan. Het bijkomende autoverkeer wordt beperkt doordat de nieuwe bewoners verdeeld en gespreid worden over de site. Ook het bestemmingsverkeer is beperkt, aangezien de nieuwe voorzieningen zeer lokaal van aard zullen zijn. De extra buurtondersteunende functies, zoals een kinderdagverblijf of een buurtwinkel, zorgen voor kortere verplaatsingen die makkelijk te voet of per fiets gemaakt kunnen worden. Daarnaast biedt het ontwerpvoorstel van het masterplan de mogelijkheid voor autodeelplaatsen. 

WAT WERD ONDERZOCHT?

>> Hoeveel verkeer is er vandaag in de wijk met de auto?
Cijfers tonen aan dat de meeste bewoners de wagen gebruiken om zich te verplaatsen. Daarnaast gebruiken bewoners uit de ruimere omgeving de wegen ook als sluiproute om de Kapelsesteenweg te vermijden. Uit de mobiliteitsstudie blijkt dat de impact van het bijkomende autoverkeer op de buurt beperkt is, omdat de nieuwe bewoners verspreid worden over het volledige gebied. Er worden bovendien geen bijkomende doorsteekbewegingen voor gemotoriseerd verkeer gemaakt.

>> Hoe is de parkeertoestand?
Voor de nieuwe bewoners worden er parkeerplaatsen voorzien in ondergrondse parkeergarages. Er worden eveneens ondergrondse parkeerplaatsen voorzien voor bezoekers van de voorzieningen. Bovengronds zullen er parkeerplaatsen worden voorzien voor bezoekers in daarvoor bestemde plaatsen in de wijk. 

>> Zijn er verbeteringen mogelijk voor fietsers en voetgangers?
In Ekeren-Donk is er een uitgebreid netwerk voor fietsers en voetgangers, maar Hoekakker doorkruisen kan enkel aan de rand. In de nieuwe parkindeling worden er paden met verlichting voorzien, zodat er een vlottere doorstroming mogelijk wordt.

Nieuwe wandel- en fietspaden doorheen Hoekakker maken nieuwe verbindingen in de wijk mogelijk. BUUR
Nieuwe wandel- en fietspaden doorheen Hoekakker maken nieuwe verbindingen in de wijk mogelijk.

Nieuwe woningen en voorzieningen aan de rand

Aan de rand van het park worden nieuwe woningen en voorzieningen gepland. Het wordt een mix van rijwoningen enerzijds en privé- en sociale appartementen anderzijds. Daarnaast is er ook ruimte voorzien voor nieuwe functies als een buurtwinkel, kinderdagverblijf, horeca, dienstencentrum,...

Er wordt ook rekening gehouden met de mening van de buurt wanneer het gaat over nieuwe bebouwing. Hieronder een overzicht van de geplande woningen en voorzieningen:

  • 7 zones aan de rand van het park zullen bebouwd worden.
  • 2/3 is voor de private woningmarkt en 1/3 is voor sociale en bescheiden woningen.
  • In een eerste fase zullen er 360 woningen worden gebouwd.
  • Na een studie naar draagvlak en haalbaarheid worden er mogelijk in een volgende fase 90 woningen gebouwd.
  • In totaal komen er dus maximaal 450 nieuwe woningen: eengezinswoningen en meergezinswoningen met tussen de gebouwen tuinen en publieke ruimte. Dit komt neer op maximaal 25 woningen per hectare.
  • De bouwhoogte bedraagt maximum 4 verdiepingen voor de appartementen en maximum 3 verdiepingen voor eengezinswoningen.
  • Er worden bovengrondse parkeerplaatsen voorzien voor bezoekers.
  • Er komen ondergrondse parkeerplaatsen voor  bewoners en voor bezoekers van de voorzieningen.

Aangezien de bouw van de woningen in verschillende fasen zal gebeuren, waakt de stadsbouwmeester over de gelijkvormigheid van de bouw en over de kwaliteit van het openbaar domein. Hiervoor zullen Vooruitzicht en De Ideale Woning, de eigenaars van het gebied, een ‘beeldkwaliteitsplan’ opstellen. Verder verbinden de eigenaars van het gebied zichzelf er toe te onderzoeken welke maatregelen met betrekking tot duurzame energie er mogelijk zijn en deze dan ook toe te passen.

Aanduiding van de meergezinswoningen aan de randen van het park
Aanduiding van de meergezinswoningen aan de randen van het park
BUUR 1|3
Aanduiding van de eengezinswoningen aan de randen van het park
Aanduiding van de eengezinswoningen aan de randen van het park
BUUR 1|3
Aanduiding van de voorzieningen aan de randen van het park
Aanduiding van de voorzieningen aan de randen van het park
BUUR 1|3

De voorzieningen komen op de benedenverdieping en de eerste verdieping. Boven de voorzieningen wordt gedacht aan assistentiewoningen. Naast de bestaande huizen worden rijwoningen voorzien als eengezinswoningen met twee of drie verdiepingen. Aan de rand van het park komen appartementen als meergezinswoningen.

Juridisch kader: eerst een masterplan, dan een ruimtelijk uitvoeringsplan (RUP)

​​Hoekakker was voorheen een woonreservegebied en sinds 1 januari 2016 een woongebied. De stad Antwerpen en het district Ekeren willen dat het groen maximaal bewaard blijft en ingericht wordt als park. Daarom wordt de bebouwing geconcentreerd langsheen de randen van het gebied. De visie voor de ontwikkeling van Hoekakker werd door planbureau BUUR, onder begeleiding van stad Antwerpen, in een masterplan gegoten dat de basis vormt voor een ruimtelijk uitvoeringsplan (RUP).

Het voorontwerp van het masterplan werd op 9 september 2016 goedgekeurd waarna het ter advies werd voorgelegd aan externe partners. Op 27 januari 2017 werd het masterplan Hoekakker definitief goedgekeurd door de stad. Dit masterplan vormt de basis voor een ruimtelijk uitvoeringsplan (RUP). Het voortraject voor 'RUP Hoekakker' werd gestart en het definitief ontwerp voor de eerste fase van de parkinrichting (fase 0) en het voorontwerp voor de uiteindelijke parkinrichting, werd goedgekeurd op 16 juni 2017.

Op 29 september 2017 keurde het college van de burgemeester en schepenen de voorlopige vaststelling van het definitief ontwerp RUP Hoekakker goed. Dit ontwerp wordt op 16 oktober 2017 op de gemeenteraad ter goedkeuring voorlegeld. Nadien volgt in het najaar 2017 een openbaar onderzoek met een termijn van 60 dagen.

Dit RUP is een juridisch document dat vastlegt waar wel en niet gebouwd mag worden, waar er woningen, publieke functies, winkels of recreatie mogen komen. Inmiddels is het voortraject voor het ruimtelijk uitvoeringsplan van start gegaan.    

WAT ZIJN DE VOLGENDE STAPPEN?

Vooraleer de nieuwe visie voor Hoekakker op het terrein zichtbaar zal zijn, volgen er nog verschillende stappen, zoals u kan zien op deze tijdlijn:

Indicatieve tijdlijn voor de toekomstplannen met Hoekakker BUUR
Indicatieve tijdlijn voor de toekomstplannen met Hoekakker

Hieronder vindt u meer info en de downloadbare kaart van het definitief ontwerp masterplan Hoekakker. 

Verwante info:

Dit artikel is gedeeld door