Welkom!

Antwerpen.be maakt gebruik van cookies. Aan de hand van die cookies verzamelt en analyseert Antwerpen.be informatie over uw bezoek. Genieten van een optimale A-ervaring? Bevestig met alle cookies toestaan. Stel voorkeuren in en bepaal welke informatie u met Antwerpen deelt. Houd er rekening mee dat bepaalde media enkel beschikbaar zijn indien u de cookies ervan aanvaardt. Antwerpen.be bewaart cookievoorkeuren. U kan ze aanpassen via cookies beheren. Meer weten? Raadpleeg onze Cookieverklaring. Antwerpen.be waardeert uw vertrouwen en wenst u een verrijkende surfervaring toe!

Veelgestelde vragen over PFAS/PFOS aan de brandweer

Bevat het blusschuim van Brandweer Zone Antwerpen (BZA) PFOS en PFAS? Zijn de kazernes van BZA met PFOS vervuild? Is het gevaarlijk als er ooit in mijn buurt met schuim geblust is?

Hier vind je een overzicht van de belangrijkste vragen en antwoorden over PFOS en blusschuim van Brandweer Zone Antwerpen.

Gebruikt Brandweer Zone Antwerpen nog blusschuim met PFOS?

Neen. Het gebruik van PFOS is sinds 2011 verboden. Brandweer Zone Antwerpen heeft toen alle aanbevelingen gevolgd en is overgestapt op blusschuim zonder PFOS. Dat gebeurde nog voor het verbod van kracht werd. De oude voorraad blusschuim met PFOS werd al vele jaren geleden door een gespecialiseerde firma opgehaald voor verwerking.

Brandweer Zone Antwerpen zet op dit moment de stap naar volledig fluorvrij blusschuim.

Alleen voor grote tankbranden is dit nog niet mogelijk en moet er nog gewerkt worden met blusschuim met PFAS. De nieuwe fluorvrije blusschuimen hebben immers voorlopig nog niet de ideale eigenschappen om zo'n grote branden te blussen. De brandweer moet ook rekening houden met andere risico’s die bij zo’n grote brand komen kijken. Als een grote industriële brand niet snel en efficiënt geblust wordt, zorgt dat mogelijk voor een groter risico en extra (langdurige) milieuvervuiling. Het gebruik van fluorhoudend schuim gebeurt dan ook weloverwogen om ergere risico’s te vermijden.

Gebruikt Brandweer Zone Antwerpen blusschuim met fluor (PFAS)?

Ja, bij de grootste vloeistofbranden (tankbranden) is op dit ogenblik een schuim met fluor de enige efficiënte oplossing om de brand goed te bestrijden. Water is in die gevallen niet geschikt als blusmiddel: het zou een brandende plas alleen maar groter maken. Blusschuim is dus een belangrijk en onmisbaar blusmiddel.

Kleine vloeistofbranden zal de brandweer in de nabije toekomst bestrijden met blusschuim dat volledig fluorvrij is. Voor grote, industriële branden behoudt Zone Antwerpen nog wel een voorraad schuim met fluor. Dit bevat niet het verboden PFOS, maar wel nog andere stoffen met fluor uit de PFAS-groep. Dit is nodig omdat fluorvrije schuimen deze grote branden nog niet even goed kunnen blussen. Producenten van blusschuim zijn sterk in de weer om blusschuim zonder fluor te ontwikkelen dat hopelijk even goed of beter presteert dan het blusschuim met fluor. Brandweer Zone Antwerpen zal dit verder testen om zo snel mogelijk over te schakelen.

De brandweer gebruikt al lang oefenschuim voor opleidingen. Dit type schuim is de norm bij opleidingen en de impact op het milieu is minimaal. Het is volledig fluorvrij.

De brandweer beseft dat het gebruik van eender welk schuim altijd mogelijke risico’s inhoudt voor het milieu. Daarom gebruikt Brandweer Zone Antwerpen dit alleen als het strikt noodzakelijk is om ergere risico's te vermijden.

Waarom zijn PFOS of PFAS belangrijk in blusschuim?

PFAS zijn chemisch en thermisch zeer stabiel. Bij hoge temperaturen en onder extreme omstandigheden (bijvoorbeeld agressieve, zure of basische producten) blijven de verbindingen intact zodat het schuim effectief blijft.

De structuur van PFAS bestaat uit een deel dat water opneemt en een deel dat water afstoot. Dit zorgt ervoor dat blusschuim een snel afsluitende, waterige filmlaag vormt en dat er zo geen brandstof wordt opgenomen in het blusschuim. Het schuim wordt zo minder aangetast door de brand in de omgeving en blust een brand dus sneller.

Zijn er brandweerkazernes van Brandweer Zone Antwerpen met een PFOS-vervuiling?

We brengen nu de mogelijke vervuiling door de jaren heen in kaart op vraag van de Vlaamse overheid. OVAM zal daarna gericht stalen kunnen nemen.

In een studie in 2018 van OVAM waaraan Brandweer Zone Antwerpen meewerkte, is PFOS-vervuiling vastgesteld op verschillende Vlaamse oefenplaatsen en kazernes. Ook op de site van Post Lillo. Deze ligt buiten bewoond gebied en er is dus geen direct gevaar voor burgers, werknemers of andere personen. 

Daarnaast valt de kazerne op Linkeroever binnen de 5 km zone rond 3M in Zwijndrecht. Beide sites zijn nu doorgegeven als plaatsen waar we mogelijk een historische vervuiling kunnen verwachten.

Er is ooit een brand geweest in mijn buurt waar er mogelijk geblust is met schuim. Is dat een probleem?

De meeste branden die de brandweer moet blussen, zijn geen vloeistofbranden. Schuim wordt dus alleen maar heel af en toe ingezet, zeker in grote hoeveelheden. Veel gebruik van schuim komt bij Brandweer Zone Antwerpen gemiddeld om de 5 à 7 jaar voor.

De kans is daarom zeer klein dat de brandweer bij een brand gebruik maakt van schuim om te blussen. Woningbranden en zelfs iets grotere branden zoals bijvoorbeeld van magazijnen worden eigenlijk nooit met schuim geblust. De brandweer gebruikt schuim alleen bij zeer grote branden.

Brandweer Zone Antwerpen rapporteert nu aan OVAM de gekende branden uit het verleden waar met schuim werd geblust. OVAM zal op basis van die gegevens stalen kunnen nemen en als het nodig is maatregelen nemen. De meeste branden die al zijn bepaald, dateren uit de jaren ‘90 en vonden plaats in grote bedrijven in het havengebied.

Als je toch bezorgd bent of een brand wel in onze gegevens staat, dan kan je altijd een bericht sturen met zoveel mogelijk concrete gegevens naar info@bza.be

Meer info

Lees meer in de brochure ‘Gebruik van fluorhoudend blusschuim door de brandweer – Preventieve maatregelen voor een gezonde bodem’ (2020).

 

Dit artikel is gedeeld door
Brandweer Zone Antwerpen
Brandweer
576000+