Op 18 april 1893 sneuvelen vijf stakende arbeiders in de strijd voor het algemeen stemrecht in Borgerhout. Ze vallen onder de kogels van de gendarmerie in de schaduw van ‘Den Bougie’ - de kaarsenfabriek de Roubaix – Oedenkoven – in de Bleekhofstraat. Hun offer is niet voor niets geweest. Een dag later, 19 april 1893, keurt het Belgisch parlement het algemeen meervoudig stemrecht voor mannen goed. Er is een speciale wandelgids ‘Tour Den Bougie’ die gratis te krijgen is op het Borgerhoutse districtshuis en in de bibliotheek Vrede aan het Moorkensplein.
Deze wandelgids ‘Tour Den Bougie’ van Curieus (www.curieus.be) en Linx+ (www.linxplus.be) loodst je langs verschillende plekken in Borgerhout die een rol speelden in de strijd voor stemrecht en democratie.
Tot 1893 was er in België cijnskiesrecht. Alleen wie veel geld had en belastingen (cijns) betaalde, mocht stemmen. Daartegen kwamen de burgers in verzet en hun acties bereikten in 1893 een hoogtepunt met een grote algemene staking voor algemeen stemrecht.
Ook in Borgerhout en Antwerpen ligt het werk grotendeels plat. 4.000 betogers trekken naar ‘Den Bougie’, een grote kaarsenfabriek aan de Bleekhofstraat, om de 1.500 arbeiders daar te overtuigen om mee actie te voeren. Burgemeester Lodewijk Moorkens tracht met een handvol brandweermannen en gendarmen de orde te bewaren.
Maar dan loopt het mis. De gendarmen schieten in de menigte met een zware tol onder de betogers: zo’n dertig gewonden en maar liefst vijf doden: Gustaaf Herreigers, Neel Bisschop, Jef Van Diependael, Filip Bosiers en Benedictus Van de Ven.
Een dag later keurt het Belgisch parlement een compromis goed en er komt algemeen meervoudig stemrecht voor mannen. Alle mannen vanaf 25 jaar krijgen dan wel stemrecht, maar de rijkere bevolking krijgt extra stemmen. Pas na de eerste wereldoorlog komt er een algemeen, enkelvoudig stemrecht voor mannen. Vrouwen moeten in België nog wachten tot in…. 1948. Sinds 2004 is er stemrecht voor niet-Europese burgers.
