Lees meer over de bodemonderzoeken en bodemsaneringsprojecten als gevolg van vervuiling met PFAS.
Een overzicht van de belangrijkste bodemonderzoeken en bodemsaneringsprojecten voor PFAS in Antwerpen:
Het beschrijvend bodemonderzoek van 22 december 2023 werd uitgevoerd in de omgeving van de 3M fabriek. Het bestudeerde de risico’s van:
Omdat het over een groot gebied en een complexe verontreiniging gaat, worden de bodemonderzoeken in fases uitgevoerd en per deelgebied. Het beschrijvend bodemonderzoek van december 2023 is het overkoepelend bodemonderzoek. Het overzicht met de verschillende gefaseerde bodemonderzoeken vind je op de website van OVAM. Je kan het bodemonderzoek ook opvragen bij de publiek beschikbare documenten in het webloket.
OVAM beslist op basis van deze bodemonderzoeken welke gebieden gesaneerd moeten worden. Hier worden bodemsaneringsprojecten voor opgesteld.
Op 20 februari 2024 besliste OVAM dat bodemsanering nodig is voor:
In april 2024 kregen de eigenaars van de betreffende percelen een brief met een bodemattest via de post. De brief geeft voor dat perceel info over:
Hoe de bodemsanering voor de betreffende percelen zal verlopen is nog niet bekend. Dit wordt onderzocht in het bodemsaneringsproject. De resultaten hiervan worden verwacht eind 2024.
Op het grondgebied van stad Antwerpen is er het bodemsaneringsproject Palingbeek.
In het Lobroekdok loopt een bodemsaneringsproject naar PFAS in de waterbodem, deel werken verdiepte R1. Bekijk het dossier ‘Lobroekdok Antwerpen: gefaseerd bodemsaneringsproject – PFAS in waterbodem deel werken verdiepte R1’ op het webloket van OVAM.
Voor de rest van het Lobroekdok (het grondwater) wordt het bodemsaneringsproject op een latere datum verwacht.
Stad Antwerpen in het voorjaar van 2022 het initiatief om alle bestaande data over PFAS in Antwerpen en Zwijndrecht samen te brengen en waar nodig aan te vullen met eigen onderzoek. Zo kreeg de stad meer inzicht in de verspreiding van PFAS in de bodem en in het grondwater.
Door dit onderzoek werden de gebieden met verhoogde PFOS- en PFOA-concentraties in de toplaag van de bodem zichtbaar. Ook werd de grondwaterkwaliteit geschetst en werden, naast PFAS, ook nog andere vervuilingsparameters onderzocht. De Vlaamse Instelling voor Technologisch Onderzoek (VITO) ging ook aan de slag met de Antwerpse gegevens, en kwam in hun onderzoek tot hetzelfde resultaat.
Op basis van het onderzoek en na overleg met het Agentschap Zorg en Gezondheid (AZG) en de Openbare Vlaamse Afvalstoffenmaatschappij (OVAM), keurde het college een hertekening van de no regret-zone en aanpassing van de no regret-maatregelen voor grondwater goed.
Hertekening no regret-zone
Aanpassing no regret-maatregelen voor grondwater
In juli 2021 werd PFAS onderzocht in de grond en in het grondwater op 26 locaties op Linkeroever en rechteroever, in opdracht van stad Antwerpen en de OVAM.
Alle locaties en hun nummer vind je op deze kaart.
9 plaatsen hadden een te hoge concentratie PFAS. Op deze plaatsen werd bijkomend onderzoek gepland of al opgestart. Daarnaast tracht stad Antwerpen in samenwerking met de Vlaamse Instelling voor Technologisch Onderzoek (VITO) de globale verspreiding van PFAS over heel het grondgebied in kaart te brengen.
Op 22 andere locaties werden geen te hoge concentraties PFAS vastgesteld.
In juni 2021 onderzocht een onafhankelijk bureau in opdracht van stad Antwerpen de bodem op 5 plaatsen op Linkeroever.
PFAS verspreidt zich onder meer door de wind en via het grondwater. De eerste resultaten op Linkeroever laten zien dat de vervuiling afneemt hoe verder van de 3M-fabriek de stalen genomen worden.
Alle bewoners van Linkeroever ontvingen een brief met de resultaten van het bodemonderzoek. Scholen in een straal van 5 kilometer rond de 3M-fabriek werd gevraagd om voorzorgsmaatregelen te nemen.
Moeilijk leesbaar voor mensen met een visuele beperking.
Vraag een toegankelijke versie aan via info@antwerpen.be. Je ontvangt die binnen de 7 werkdagen.
Onderzoekers stelden vast dat de bodem van 3 volkstuinen te hoge concentraties PFAS bevatte.
Daarom liet stad Antwerpen de bodem, grondwater en gewassen extra onderzoeken.
Er werden geen PFOS en PFOA-concentraties gemeten bij de gewassen in de 3 volkstuinen. In Samentuin Lekkeroever bevatten de stalen afkomstig van de Amerikaanse bosbes (gereinigd en ongereinigd) en de zuring (enkel ongereinigd) verhoogde concentraties van de niet-genormeerde parameters PFBS, PFBA en PFPeA.
De concentraties nemen af dieper in de bodem, onder de toplaag. In samentuin Lekkeroever werd de bodemsaneringsnorm wel overschreden op een staalnamepunt.
In het grondwater wordt de bodemsaneringsnorm voor PFOS en PFOA niet overschreden. Op de meeste plaatsen beantwoordt het grondwater echter niet aan de kwaliteit die vereist is voor het irrigeren van voedingsgewassen.
Stad Antwerpen bood alle samen- en volkstuinen de kans om putwater te laten onderzoeken. In afwachting van de afronding van dit stadsbrede onderzoek, raadde de stad het gebruik van grondwater voor irrigatie in volkstuinen af.
In het voorjaar van 2022 nam Stad Antwerpen het initiatief om alle bestaande data over PFAS in Antwerpen en Zwijndrecht samen te brengen en waar nodig aan te vullen met eigen onderzoek. Daarom werden er in het voorjaar van 2022 grondwaterstalen genomen. Op basis van de resultaten van dit onderzoek wordt het gebruik en oppompen van grondwater in heel de stad Antwerpen afgeraden. Op deze pagina onder ‘Bodemonderzoek 2022’ lees je meer info.