Wil je een eenmalige of occasionele opruimactie organiseren met je bedrijf, school of vereniging? Dan kan je een opruimactie organiseren met steun van je district of Mooimakers. Op deze pagina vind je een stappenplan hoe je zo’n activiteit kan organiseren en ondersteuning kan aanvragen. Samen maak je een groot verschil voor je buurt! En dat zie je buiten op straat.

Wil je regelmatig zwerfvuil opruimen als individu? Schrijf je dan in als straatvrijwilliger. Zij ruimen zwerfvuil op en wie wil meldt sluikstort op het openbaar domein van stad Antwerpen. Als straatvrijwilliger beslist je zelf waar, wanneer en hoe vaak je zwerfvuil opruimt. De dienst Straatvrijwilligers van stad Antwerpen bezorgt je materiaal en je bent verzekerd tegen lichamelijke ongevallen tijdens je opruimacties. 

1. Kies een datum

• Hoelang opruimen is haalbaar voor de deelnemers? Let op: 1,5 tot 2 uur opruimen is best intensief.
• Wanneer zijn de deelnemers beschikbaar? Hou rekening met populaire evenementen, feestdagen of drukke momenten.
• Tip: haak met je opruimactie in op een thema of gebeurtenis, zoals de lentepoets of de jaarlijkse World Cleanup Day.

2. Kies een geschikte locatie

Ga voor een locatie die iets betekent voor jezelf en anderen: een park, de omgeving van je school of vereniging …

Verwacht je veel deelnemers? Of wil je een groot gebied opruimen?

• Stippel dan zwerfvuilroutes uit en druk ze af op overzichtelijke kaartjes.
• Laat eventueel een ervaren opruimer meegaan.

3. Hou je actie laagdrempelig en toegankelijk

• Verspreid je oproep via verschillende kanalen: spreek mensen persoonlijk aan, deel flyers uit, hang affiches op, zet een bericht op sociale media …
• Benadruk in je communicatie dat het gratis is.
• Zorg voor een warm ontvangst.
• Zorg dat de locatie goed bereikbaar is: met het openbaar vervoer of door af te spreken op een gekend vertrekpunt.
• Informeer deelnemers over de voordelen: samen de buurt proper houden, samen bewegen, elkaar leren kennen, de voldoening na de opruimactie …
• Laat weten dat iedereen welkom is en kan helpen op z’n eigen tempo: senioren, mensen met een beperking, kinderen …

4. Zorg eventueel voor een extra activiteit

Misschien trek je extra deelnemers aan door je opruimactie aan te vullen met een extra activiteit. Denk bijvoorbeeld aan:

• een leuke workshop
• een kom warme soep
• een muzikale afsluiter
• samen ploggen, dat is een combinatie van joggen en zwerfafval verzamelen

5. Vraag ondersteuning aan

Bij je district

Elk district beslist zelf welke ondersteuning die aanbiedt. Bij sommige districten krijg je:

• rode zwerfvuilzakken om het afval in te verzamelen
• opruimmateriaal: afvalgrijpers, werkhandschoenen, fluohesjes ...
• een financiële beloning voor de opruimactie
• een budget voor een hapje en drankje als afsluiter

Doe je aanvraag minstens 4 tot 6 weken voor je opruimactie. Kijk op de website van je district wat er mogelijk is: 

• District Antwerpen
• District Berchem
• District Berendrecht-Zandvliet-Lillo
• District Deurne
• District Hoboken
• District Wilrijk

Andere districten bieden voorlopig geen ondersteuning aan.

Geen ondersteuning door je district?

Biedt je district geen opruimmateriaal aan? Of heeft jouw vereniging of bedrijf geen recht op ondersteuning van het district? Dan kan je ondersteuning aanvragen op deze manier:

• Vraag rode zwerfvuilzakken aan via de dienst Straatvrijwilligers.
• Vraag ander opruimmateriaal aan via de uitleenkoffer van Mooimakers, minstens 14 werkdagen voor de opruimactie. Mooimakers is het Vlaamse initiatief tegen zwerfvuil en sluikstort van de Openbare Vlaamse Afvalstoffenmaatschappij (OVAM), Fost Plus en de Vereniging van Vlaamse Steden en Gemeenten (VVSG).

6. Vraag promomateriaal aan over straatvrijwilligers

Straatvrijwilligers ruimen zwerfvuil op en wie wil meldt sluikstort op het openbaar domein van stad Antwerpen. De dienst Straatvrijwilligers van stad Antwerpen bezorgt hen materiaal en een verzekering tegen lichamelijke ongevallen tijdens de opruimacties.

Vraag gratis promomateriaal aan bij de dienst Straatvrijwilligers. Zo kan je na je actie deelnemers motiveren om straatvrijwilliger te worden.

7. Maak je actie bekend

Ontwerp een flyer of affiche

• Vraag aan lokale handelaars of je affiches mag ophangen of flyers mag achterlaten.
• Steek flyers in de brievenbus van buurtbewoners.
• Is er in je district een buurtsecretariaat? Verenigingen die lid zijn van het buurtsecretariaat kunnen er gebruikmaken van de infrastructuur, flyers en affiches afdrukken, snijden, lamineren … Interesse? Vraag dan je lidmaatschap aan.

Gebruik sociale en lokale media

• Misschien is er een Facebookgroep van je wijk, buurt, district …? Plaats dan daar een bericht in.
• Vraag bij je district of die de actie willen delen via hun communicatiekanalen: website, sociale media, nieuwsbrief …

8. Denk aan je verzekering en veiligheid

Vrijwilligersverzekering

Ben je niet verzekerd? Dan kan je een erkenning vragen bij het Vlaams Steunpunt Vrijwilligerswerk.
Dat doe je een drietal weken voor de actie en kan ook bij een eenmalige opruimactie. Zo krijgen je vrijwilligers een gratis verzekering voor burgerlijke aansprakelijkheid en lichamelijke ongevallen.

Veilig werken

• Vraag aan de deelnemers om stevige schoenen, aangepaste kledij en een fluohesje te dragen tijdens de actie.
• Voorzie genoeg afvalgrijpers, werkhandschoenen (in volwassen- en kindermaat), rode zwerfvuilzakken, emmers (voor voorwerpen die niet in de rode zwerfvuilzak mogen), borstels, veegblikken …
• Zorg dat je op de hoogte bent van wat er wel en niet in de rode zwerfvuilzakken mag.
• Zorg voor een verbanddoos voor kleine ongevallen tijdens de opruimactie.
• Zorg voor een lijstje met nuttige contactgegevens en noodnummers dat je snel kan bekijken.

Verwelkom de deelnemers

Geef de deelnemers een warm welkom.

Leg uit wat er wel en niet in de rode zwerfvuilzakken mag

Bekijk de info onder de titel ‘Rode zwerfvuilzakken’.

Waarschuw deelnemers om geen gevaarlijk of verdacht afval aan te raken

Vraag deelnemers om werkhandschoenen te dragen en afvalgrijpers te gebruiken om (prik)ongevallen te vermijden.

• Meld injectienaalden of verdacht afval bij de Blauwe Lijn van de Politiezone Antwerpen via 0800 123 12 of pz.antwerpen.ilp.blauwelijn@police.belgium.eu.
• Woon je in Antwerpen Noord? Contacteer dan de Spuitenpatrouille van Free Clinic via 0473 99 93 69 of de website van Free Clinic.

Vraag om groot sluikstort en andere problemen te melden

Sluikstort op het openbaar domein? Een fietswrak? Of andere problemen? Lees hoe je dit kan melden.

Maak leuke foto’s, filmpjes of een verslag 

Let op: zorg ervoor dat iedereen die herkenbaar op de foto of het filmpje staat toestemming geeft om in beeld te komen.

Bied de volle rode zwerfvuilzakken correct aan voor ophaling

Heb je minder dan 4 volle rode zwerfvuilzakken?

• Plaats de volle rode zwerfvuilzakken aan een openbare vuilnisbak.
• Plaats de zakken niet bij een vuilnisbak in een natuurgebied, park of sorteerstraat.

Heb je meer dan 4 volle rode zwerfvuilzakken?

• Doe dan een melding van sluikstort op het openbaar domein via:
  • De website antwerpen.be/melden > Afval > Sluikstort.
  • De app Mijn Antwerpen op je smartphone.
  • De infolijn 03 22 11 333 (elke werkdag van 9 tot 17 uur).
• De zakken worden dan binnen de 24 uur opgehaald.

Zorg voor een gezellig slotmoment

Een gezellig einde is een ideaal moment om nieuwe mensen te leren kennen. Voorzie eventueel een hapje en drankje.

Motiveer deelnemers om zich in te schrijven als straatvrijwilliger

Straatvrijwilligers ruimen zwerfvuil op en wie wil meldt sluikstort op het openbaar domein van stad Antwerpen. De dienst Straatvrijwilligers van stad Antwerpen bezorgt hen materiaal en een verzekering tegen lichamelijke ongevallen tijdens de opruimacties. 

Motiveer deelnemers om straatvrijwilliger te worden. Vraag gratis promomateriaal aan bij de dienst Straatvrijwilligers.

Deel je foto’s, filmpjes of verslag 

Overtuig nog meer toekomstige deelnemers door leuke foto’s, een filmpje of een verslag te delen. 

Bezorg het opruimmateriaal dat je leende weer aan je district

Bezorg alles netjes terug. Zo behoud je een goed contact met het district voor als je in de toekomst misschien nog een opruimactie wil organiseren

Biedt het district je een financiële beloning aan?

Stuur dan je eindverslag naar je district om de uitbetaling te vragen. Je district informeert je over wat er in het eindverslag moet staan.

Heb je als bedrijf, school of vereniging specifieke vragen? Neem contact op met je district.