Welkom!

Antwerpen.be maakt gebruik van cookies. Aan de hand van die cookies verzamelt en analyseert Antwerpen.be informatie over uw bezoek. Genieten van een optimale A-ervaring? Bevestig met alle cookies toestaan. Stel voorkeuren in en bepaal welke informatie u met Antwerpen deelt. Houd er rekening mee dat bepaalde media enkel beschikbaar zijn indien u de cookies ervan aanvaardt. Antwerpen.be bewaart cookievoorkeuren. U kan ze aanpassen via cookies beheren. Meer weten? Raadpleeg onze Cookieverklaring. Antwerpen.be waardeert uw vertrouwen en wenst u een verrijkende surfervaring toe!

stad Antwerpen
Eduard Van Steenbergen legt het voorontwerp voor.

Van Steenbergen maakt een ontwerp

Eduard Van Steenbergen legt in 1948 een voorontwerp voor aan het college. Daarbij voegt hij een uitvoerige nota, die de auteur als gids rond en in het gebouw gebruikt.

Het gemeentehuis is gebouwd in een deel van het Rivierenhof. Het is gelegen aan de Hooftvunderlei op ongeveer 150 meter van de Turnhoutsebaan en heeft een oppervlakte van ongeveer 15 000 vierkante meter.

De bouwgrond is begrensd: ten oosten door de Hooftvunderlei, ten zuiden door een brede met bomen beplante laan, ten westen door een aanplantingsdienst van het park, te noorden door particuliere eigendommen en een servitudeweg.

“Langshenen die weg staan hoge bomen die een gewenste achtergrond voor het gebouw zullen vormen”. Bij de verkenning van het terrein merkt de architect op: “Op het terrein zelf ligt op de volle lengte, aan de drukke verkeersweg Hooftvunderlei, een elf meter brede dreef van hoogstammige bomen waarlangs op gelukkige wijze de toegang en het verkeer naar het nieuw gemeentehuis zal geleid worden.”

Van Steenbergen ontwerpt de wegen rondom het gebouw als parkwegen. Naarmate er meer auto’s kwamen, is een groot deel van de kavel geasfalteerd. 

De maquette van het nieuwe gemeentehuis. Helemaal links  burgemeester Dequeecker, helemaal rechts Edward Van  Steenbergen junior.
De maquette van het nieuwe gemeentehuis. Helemaal links burgemeester Dequeecker, helemaal rechts Edward Van Steenbergen junior.
1|2
Werfbezoek met architect Van Steenbergen en burgemeester Dequeecker.
Werfbezoek met architect Van Steenbergen en burgemeester Dequeecker.
1|2

“Het nieuwe gebouw zal zich dus midden van een ongeveer 13 000 m² grote hoving bevinden, ver genoeg verwijderd van de openbare verkeerswegen om een intense werking der administratie en eventuele plechtigheden niet te storen.”

De architect Van Steenbergen maakt zich het meeste zorgen om de particuliere eigendommen aan de noordzijde van het gebouw, dat zijn de huizen aan de kant van de Turnhoutsebaan.

“Terwijl de zekerheid bestaat dat ten oosten, ten zuiden en ten westen de aansluiting  met het Ter Rivierenpark nooit zal verbroken worden door eventueel op te richten gebouwen of het mooi uitzicht geschaad, toch bestaat er een zeker gevaar ten Noorden van het terrein daar het hier particuliere eigendommen geldt. Indien er niet met zorg door de gemeenteoverheid zou gewaakt worden. Een bepaalde aanleg en een aan het nieuw gemeentehuis aangepaste architectuur zou moeten opgelegd worden.”

Bovenaanzicht van het nieuwe gemeentehuis
1|2
1|2

Het gebouw is vrijstaand opgesteld met de grote as Zuid-Noord en dus zichtbaar langs alle kanten. Ontworpen als een samenhangend geheel zijn er nochtans voornamelijk drie delen in te herkennen:

  1. het representatief gedeelte, zetel van het gemeentelijk gezag
  2. het kantoorgebouw of administratief gedeelte
  3. het bijgebouw of gedeelte voor massabedeling (de herinnering aan de oorlog lag nog vers in het geheugen) en een auto- en fietsparking 

Waar projecten nu vaak worden voorgesteld met een virtuele rondleiding in 3D, maakt Van Steenbergen senior op een schrijfmachine een nota van 10 bladzijden. Maar ook hij schrijft alsof hij rondwandelt in het gebouw waarvan hij de voltooiing nooit zal kennen.

Ontwerp gemeentehuis