Gids poseert aan gravenTom Cornille

Ontdek ambachten op Erfgoeddag

Veel grafmonumenten op het Schoonselhof zijn gemaakt door getalenteerde Antwerpse steenkappers. Hun ambacht is bij ons haast verdwenen, maar tijdens Erfgoeddag staat hun werk nog eens in de schijnwerpers.

Tamara Ingels werkt als consulent funerair erfgoed en is ook gids op het Schoonselhof. Daardoor kent zij de grafmonumenten op de befaamde begraafplaats op haar duimpje.

Tamara Ingels: “Vandaag worden de meeste grafstenen ingevoerd uit landen waar ze goedkoper worden gemaakt. Maar ooit had je hier verschillende steenkappers. Zij gaven hun ambacht vaak door van vader op zoon. Op het Schoonselhof kan je nog tientallen grafmonumenten zien die gemaakt werden door families als Jonckheer, Patteet en Glatt. Emmanuel Glatt, een gepensioneerde steenkapper, zal op Erfgoeddag vertellen over zijn ambacht.”

Wenend beeld

“Vroeger gebruikte men vaak Belgische steensoorten. De meest gebruikte was de Belgische blauwe hardsteen, in de volksmond ook arduin genoemd. Veel oude grafmonumenten op het Schoonselhof zijn daarin opgetrokken. Het is een heel mooie steen met fossiele deeltjes van het zeeleven zoals vissen en koralen. Het nadeel van blauwe hardsteen is dat het materiaal snel erodeert en daardoor verkleurt en afslijt. De steenkapper moest daarom een goede steen uitkiezen met weinig oneffenheden. Vandaag gebruikt men vooral hardsteen die in België niet voorkomt, zoals graniet. De steenkappers verwerkten veel symboliek in de grafmonumenten. Op een bepaald graf staat zelfs een beeld dat lijkt te wenen als het regent.
Die grote monumenten waren erg duur. Vaak boden ze plaats aan tientallen leden van welgestelde families. Dat terwijl de steenkappers zelf vaak een veel soberdere grafsteen hadden: een schril contrast. Op het Schoonselhof vind je bijvoorbeeld het graf van steenkapper Clément Jonckheer. Dat is echt heel eenvoudig.”

Joodse graven

“De steenkappers werkten voor iedereen, los van religie. Op het Joodse perk zijn veel graven gemaakt door 3 families van steenkappers. Neem bijvoorbeeld het graf van Bernard Tokkie, de bezieler van de opera in Antwerpen. Dat werd gemaakt door de familie Jonckheer. Je ziet op zijn grafsteen de davidster en geschriften in het Nederlands en Hebreeuws. Tokkie overleed in 1942, net voordat de Jodenvervolging in Antwerpen echt helemaal op gang kwam.”

Grafzerken Schoonselhof
Tom Cornille1|18
Grafzerken Schoonselhof
Tom Cornille1|18
Grafzerken Schoonselhof
Tom Cornille1|18
Grafzerken Schoonselhof
Tom Cornille1|18
Grafzerken Schoonselhof
1|18
Grafzerken Schoonselhof
Tom Cornille1|18
Grafzerken Schoonselhof
Tom Cornille1|18
Grafzerken Schoonselhof
Tom Cornille1|18
Grafzerken Schoonselhof
Tom Cornille1|18
Grafzerken Schoonselhof
Tom Cornille1|18
Grafzerken Schoonselhof
Tom Cornille1|18
Grafzerken Schoonselhof
Tom Cornille1|18
Grafzerken Schoonselhof
Tom Cornille1|18
Grafzerken Schoonselhof
Tom Cornille1|18
Grafzerken Schoonselhof
Tom Cornille1|18
Grafzerken Schoonselhof
Tom Cornille1|18
Grafzerken Schoonselhof
Tom Cornille1|18
Grafzerken Schoonselhof
Tom Cornille1|18

Ambacht in de kijker

Orgel & kalligrafie

Verwacht u aan een kinderworkshop ‘Bouw je eigen orgel’ en livemuziek op het digitale kerkorgel door de Academie Hoboken Woord-Muziek-Dans en een authentiek handdraaiorgel Follies. Maak ook kennis met de kalligrafievereniging 'LetterMagie'. De leden exposeren hun werk en demonstreren de kunst van het schoonschrijven.

Programma

  • 12-18 uur: demonstratie en expo kalligrafievereniging ‘LetterMagie’
  • 11-12 uur: digitaal kerkorgel met organist Jan Van Boxelaere  
  • 12.30-13.30 uur: handdraaiorgel Follies door Johnny Claes
  • 13-14 uur: workshop ‘Bouw je eigen orgel’
  • 13.30-14 uur: digitaal kerkorgel met organist Jan Van Boxelaere
  • 14-15 uur: eerste deel livemuziek door leerlingen van de afdeling klassiek            
  • 14-14.30 uur: handdraaiorgel Follies
  • 15-16 uur: workshop ‘ Bouw je eigen orgel’
  • 15 -15.30 uur: handdraaiorgel Follies
  • 15.30- 16 uur: digitaal kerkorgel
  • 16 -17 uur: tweede deel livemuziek
  • 17.30 uur: handdraaiorgel Follies

In samenwerking met de parochie Sint Jozef, Moretusburg, Het Orgel in Vlaanderen, Mechamusica vzw en Academie Muziek-Dans-Woord.

Sint-Jozefkerk, Baron Sadoinestraat 34B
11 tot 18 uur
gratis

Steenkappers op het Schoonselhof

Steenkapper Emmanuel Glatt vertelt u alles over zijn beroep, een ambacht dat bijna verdwenen is. Verder staat de gids stil bij enkele opmerkelijke grafmonumenten. U leert ook de verschillende steensoorten beter kennen. Deze wandelingen worden mee georganiseerd door vzw Grafzerkje. Voor families is er een aangepaste wandeling met doe-activiteiten voorzien.

In samenwerking met Grafzerkje vzw, Stadsbeheer, Groen en begraafplaatsen, Het GenOOtschap en het Koninklijk Belgisch Instituut voor Natuurwetenschappen (afdeling Geologie)

Begraafplaats Schoonselhof, Krijgsbaan 100
om 13.30 en 15.30 uur
gratis

Ambachten van A tot Z

Wat weet u over de klompenmaker, de mandenvlechter, de wagenmaker en de kuiper? Deze expo van heemkundige kring Hobuechen 1135 wekt hun beroepen weer tot leven.

Kasteel Broydenborg, Broydenborglaan 2
10 tot 18 uur

Meer info

Erfgoeddag: over vakmanschap, ambachten en vakmensen
diverse locaties
zondag 28 april om 13.30 en 15.30 uur
gratis

Reacties:
Er zijn nog geen reacties toegevoegd. Voeg er zelf één toe!