District Wilrijk

Hof Ter Beke

Het wandelhof Hof Ter Beke bevindt zich in Wilrijk aan de rand van de A12 (Boomsesteenweg) en de industriezone.

Het wandelpark Hof Ter Beke ligt aan de Terbekehofdreef. Middenin het park ligt het kasteel Hof Ter Beke, het enige kasteel in Wilrijk met een toren. De ligging vlakbij de Grote Struisbeek verklaart de naam van het domein. Sinds 1979 is het gemeente-eigendom. Het gebouw is sedert 15 december 1982 beschermd als monument, het prachtige wandelpark als dorpsgezicht.

Na een lange periode van verval werd het kasteel recent volledig gerestaureerd en uitgebreid met een nieuwbouw. Tegenwoordig doet het dienst als restaurant en feestzalencomplex.

Een rijke bouwgeschiedenis

De oudst bekende vermelding van het hof dateert uit de veertiende eeuw maar het domein is ongetwijfeld nog ouder. Net als de meeste kasteeldomeinen in Wilrijk werd het in de zestiende eeuw ingericht als luxueus buitenverblijf. Een akte uit 1598 beschrijft het hof als volgt: "een schuun huys van plaisantie rontsomme bewatert met een optreckende brugge … geheeten de hoeve ter beken”.

In 1768 kwam Graaf de Brouchoven de Bergeyck na zijn huwelijk met Françoise-Henriette de Richterich in bezit van het kasteel. De rekeningen van de familie tonen aan dat er tussen 1774 en 1784 grote bouwwerkzaamheden plaatsvonden op het domein. Vermoedelijk werd het hoofdgebouw toen in zijn geheel opgetrokken. Het nieuwe kasteel werd zeer luxueus aangekleed en ook voor de aanleg van het omliggende park werd flink wat geld neergeteld. 

In het midden van de negentiende eeuw kreeg het gebouw haar huidig uitzicht. Eigenaars Jacques Ullens en Clémence Geelhand lieten aan het hoofdgebouw een toren aanbouwen. Dwars op het hoofdgebouw kwamen een koetshuis en een wintertuin. 

In 1923 kwam het kasteel in het bezit van Ignace Moretus Plantin de Bouchout, die twee jaar voordien was getrouwd met Elisabeth de Hemptinne. Na de dood van Ignace Moretus in 1946 kwam het domein in bezit van een andere tak van de familie Moretus. Elisabeth de Hemptinne bleef wel in het kasteel wonen tot aan haar dood. 

Een hoeve aan de A12

Naast het kasteel staat al eeuwenlang een hoeve. In tegenstelling tot de meeste andere hoeves in Wilrijk, wordt ze nog steeds voor landbouwdoeleinden gebruikt. De boerderij wordt al twee generaties lang uitgebaat door de familie Marynissen. In 1959 kregen Frans en Margriet Marynissen het aanbod om de hoeve bij het kasteel uit te baten. Ze begonnen met 30 melkkoeien en in 1970 bezaten ze al 80 koeien. Maar ondertussen verdwenen de omliggende weides door de oprukkende industrie. Daarom schakelden Frans en Margriet over op vleeskoeien. Die dieren konden in de zomer op verder weg gelegen weides grazen omdat ze niet dagelijks gemolken moesten worden.

Frans en Margriet hebben goede herinneringen aan Elisabeth de Hemptinne, de laatste adellijke bewoonster van het kasteel. Ze liet de paardenstal ombouwen tot kapel, waar ook de omwonenden naar de mis konden. Na de middernachtmis was iedereen uit de buurt op het kasteel welkom voor koffiekoeken. Elisabeth de Hemptinne liet ook een koppel inwonen op het kasteel. Zij vingen in het weekend en tijdens de vakanties kinderen met een mentale en fysieke beperking op in het kasteel. 

Een nieuwe toekomst

In 1978 kocht de toenmalige gemeente Wilrijk het Hof Ter Beke voor de som van 44 miljoen Belgische frank. Het was lang zoeken naar een nieuwe invulling. In de jaren negentig werd het gebouw in concessie gegeven voor horecadoeleinden maar de zaak schoot niet op.

Uiteindelijk kwam er licht aan het einde van de tunnel. Het district Wilrijk vond een nieuwe concessiehouder en de restauratieplannen werden in gang gezet. Daardoor werd het kasteel hersteld in al zijn glorie en heropend in 2017 als restaurant en feestzalencomplex.

Praktische informatie

  • Locatie: Terbekehofdreef, Boomsesteenweg ter hoogte van industriepark Ter Beke
  • Grootte: 6 hectare 25 are
Leaflet | Esri, NAVTEQ, DeLorme, Stad Antwerpen