Welkom!

Antwerpen.be maakt gebruik van cookies. Aan de hand van die cookies verzamelt en analyseert Antwerpen.be informatie over uw bezoek. Genieten van een optimale A-ervaring? Bevestig met alle cookies toestaan. Stel voorkeuren in en bepaal welke informatie u met Antwerpen deelt. Houd er rekening mee dat bepaalde media enkel beschikbaar zijn indien u de cookies ervan aanvaardt. Antwerpen.be bewaart cookievoorkeuren. U kan ze aanpassen via cookies beheren. Meer weten? Raadpleeg onze Cookieverklaring. Antwerpen.be waardeert uw vertrouwen en wenst u een verrijkende surfervaring toe!

Prentkaart Algemeen Ziekenhuis StuivenbergZNA - Algemeen Ziekenhuis Stuivenberg

Geheugen van Stuivenberg

Eind 2022 verhuist het Algemeen Ziekenhuis Stuivenberg naar een nieuw gebouw. De herontwikkeling van de site betekent een transformatie van de wijk. Het is een ideaal moment om met de wijk stil te staan bij wat er zo typisch is aan Stuivenberg. En welke verhalen, voorwerpen en gebruiken vinden we zo waardevol dat we ze graag doorgeven of bewaren voor de toekomst?

ErfgoedLab Antwerpen werkt in 2021-2023 samen met diverse bewoners en partners op de Stuivenbergsite en in de Stuivenbergwijk. Volg hier de activiteiten en deelprojecten van het Geheugen van Stuivenberg.

Van herinneringskaart tot geheugenkaart

Wat is Stuivenberg? Wat weten we over de wijk? Elke kaart van Stuivenberg is een beetje anders. En elke bewoner of passant beleeft de wijk op een verschillende manier. Sommigen komen er graag, anderen liever niet. Het hangt er maar van af wat en wie je zoekt. Dé Stuivenbergwijk bestaat niet.

De grootste deskundigen over Stuivenberg zijn alvast de bewoners zelf. Daarom vragen we hen de komende maanden om hun eigen herinneringskaart uit te tekenen. Waar komen ze veel? Welke weg leggen ze vaak af? Waar zijn ze gelukkig, of net niet?

We leggen daarna alle herinneringskaarten samen en werken ze uit tot een gezamenlijke subjectieve geheugenkaart van Stuivenberg. Die gebruiken we als inspiratiebron om met lokale partners aan de slag te gaan met het Geheugen van Stuivenberg.

Kaart StuivenbergFelixArchief
J.C. Van Lyere, Landmeterskaart van Sint-Willibrordusveld of Stuivenberg, 1695-1699 – collectie FelixArchief inv. 1374#5

Waardering van de Lambotte-collecties

In een van de ronde paviljoenen van het Stuivenberg-ziekenhuis vind je het Museum van de Geschiedenis van de Gezondheidszorg, ook wel gekend als het Lambotte-museum. De collecties bestaan uit instrumenten en toestellen uit verschillende medische takken. Je ervaart de boeiende evolutie van de gezondheidszorg in de 19e en 20e eeuw.

ErfgoedLab Antwerpen en de vrijwilligers van het Lambotte-museum slaan de handen in elkaar om de collecties te waarderen. Wat is de samenhang van alle collecties? Welke topstukken ontdek je er? En wat kunnen al deze stukken betekenen voor de bewoners van stad Antwerpen en daarbuiten?
Kom meer te weten over het Lambotte-museum via museumgeneeskunde.be.

Vrijwilligers van het Lambotte MuseumDries Luyten
Vrijwilligers van het Lambotte Museum

Kleurrijk Stuivenberg

Hans Jackmaert verkent samen met het Psychiatrisch Ziekenhuis Stuivenberg het erfgoed van kleuren. Een reeks ontmoetingsmomenten met de patiënten van de Dagkliniek zijn de spil van dit deelproject. Zij gaan samen op zoek naar kleurrijk erfgoed: plantaardige kleurstoffen en hun gebruik in geneeskunde, de keuken, kledij, interieur en kunst. Die kleurthema’s slaan de brug tussen patiënten en hun leefwereld, de Stuivenbergwijk en de stad Antwerpen.

Samen met de medewerkers van het Psychiatrisch Ziekenhuis Stuivenberg zoeken we hoe we erfgoed kunnen inzetten voor sociale verbinding. We prikkelen met kleurrijke tradities de patiënten en ontwikkelen hun vaardigheden en interesses. Op de agenda staan ook bezoeken aan musea en lokale organisaties. Kleurrijk Stuivenberg zet erfgoed in om de draagkracht van mensen in de wijk te versterken.

Workshop Kleurrijk StuivenbergPsychiatrisch ziekenhuis ZNA Antwerpen
Workshop Kleurrijk Stuivenberg

Au fond Stuivenberg

Stuivenberg is een historische soepwijk. In de 19e en 20e eeuw wonen er veel havenarbeiders. Ze hebben een goede maaltijd nodig om hard te kunnen werken. De slachthuissite is in de buurt. Lokale beenhouwers komen op het idee om ’s nachts bouilli of fond te trekken van wat bij het uitbenen en versnijden overblijft. Als ze er groenten aan toevoegen, hebben ze een voedzame soep. Deze soepboeren zijn erg succesvol. De soep kan je niet enkel in de winkel kopen. De soepwagens van Soep Van Boom, Soep Albert, Soep Bruers, … rijden door heel Antwerpen en ver daarbuiten.

De soepboeren zijn nu uit het straatbeeld verdwenen. Maar in Stuivenberg vind je nog steeds heel veel soep. Van soepleverancier Soepmie, over de gaarkeukenopleiding bij de Leerexpert tot de Soepkar van SAAMO. Maar ook onder de talrijke bewoners. Misschien heb jij wel een favoriete soep? Gegeten aan tafel bij oma. Of deel van een feesttraditie. Harira, erwtensoep, mercimek corbasi, rode bietensoep, … Met Au fond gaat ErfgoedLab Antwerpen op zoek naar recepten en de diverse soepverhalen in de wijk.

Eulalie ‘MoeMoe’ Van Boom bij haar soepketelscollectie familie Van Boom-Stroobants
Eulalie ‘MoeMoe’ Van Boom bij haar soepketels

Stuivenberg Vertelt

Wanneer het Stuivenbergziekenhuis in 1884 opengaat, komen mensen uit de hele wereld kijken. Het gebouw is behoorlijk bijzonder door de architectuur, ontworpen door François Baeckelmans. Hij vertrekt van Florence Nightingale’s adviezen. Zij wees op de nood aan "licht, lucht en ruimte" bij de genezing van patiënten. Het ziekenhuis krijgt zo bijzondere ronde ziekenzalen met een centrale verpleegpost, grote ramen en een knap verluchtingssysteem. Maar tijden veranderen. De zorg voor zieken en hun herstelproces veranderde sinds 1882 heel wat. De zalen die de patiënten eens zo luxueus ervaarden, zijn intussen vervangen door kleinere kamers.

Workshop met studenten Verpleegkunde en Geschiedenisstad Antwerpen
Workshop met studenten Verpleegkunde en Geschiedenis

Stof genoeg om na te denken: wat betekende het om in die ronde zalen te verblijven of te werken? En hoe veranderde dat de laatste decennia? Studenten Verpleegkunde van de Karel de Grote Hogeschool en studenten Geschiedenis van de Universiteit Antwerpen zoeken het samen uit. Ze putten uit lesmateriaal, eigen stage-ervaringen, erfgoedcollecties en getuigenissen van verpleegkundigen die in de ronde zalen werkten. Een buurtvereniging krijgt de resultaten. Die zal ze mee verwerken in hun theatervoorstelling over het Stuivenbergziekenhuis.