regenton-tuin: bloembak met ingebouwde regenwateropvangStadslab2050

Maak een gevelton: bloembak met ingebouwde regenwateropvang

Bewonersgroepen met groene vingers vragen al jaren naar een oplossing om de planten die ze op straat verzorgen met collectief regenwater te kunnen begieten. De nieuwe regelgeving rond geveltuinen biedt hiervoor kansen voor doe-het-zelvers. Neem een regenwaterton, bouw er een mooie bloembak rond en klaar is uw slimme maxi-geveltuin.

Regenwaterton met bloembakbekleding

Sinds 2017 laat de stad Antwerpen in straten met brede doorgang maxi-geveltuinen toe. Dat zijn geveltuinen tot 60 cm diep waar u naast planten in de volle grond ook mag werken met bloembakken of een zitbank. Dit biedt echt wel nieuwe mogelijkheden.

Verschillende bewonersgroepen vragen al jaren hoe ze ook aan de straatkant regenwater zouden kunnen opvangen, bijvoorbeeld om de planten op straat te begieten.

Zo ontstond het idee om beplanting en regenwaterbuffer in één bloembak te combineren. De bewoners van Sint-Andries waren meteen verkocht en we zijn samen aan de slag gegaan.

Ook iets voor uw straat?

Wat heeft u nodig? Wat kost het?

  BenodigdhedenKostprijsOpmerkingen
Waterton van minimum 120 liter40Hoe meer liters hoe beter, maar max. 50 cm diep zodat u na de inkleding nog binnen de 60 cm blijft
Kraantje3 à 15Plastiek kan, maar metaal is sterker (ook verkrijgbaar: buitenkraan met slotje)
Vulautomaat40Eenvoudig systeem dat water uit de regenwaterpijp tapt, maar eens de ton vol is, stopt het vanzelf en stroomt het water rechtstreeks naar de riool. U heeft dus geen overloop nodig.
Planken en latten (FSC)105Voor onze bak van B87 x D59 x H130 waren 5 planken (2,5m lang) en 5 latten (5cm dik) net genoeg. Tweedehands hout zou goedkoper zijn geweest.
Worteldoek2We gebruikten een stuk van 120cm x 150cm.
Potgrond voor bakken1020 liter, liefst verrijkt met hydrokorrels of lavakorrels voor een goede structuur.
Vaste planten177 stuks, deels groenblijvend, hangend, deels omhoog groeiend.
Schroeven, muurpluggen370 mm
Recup tegels0We gebruikten 5 tegels als verhoog
Recup plaat0Een stuk van een pallet of dergelijke (ca 80 x 50 cm) tussen worteldoek en regenton
Fotocollage van het nodige materiaalStadslab2050
Deze regenton heeft 218.- eur aan materiaal gekost. Met recup-hout kan het goedkoper.

Werkmateriaal

 

Collage werkmateriaalStadslab2050
Potlood, meter, waterpas, slijpschijf (tegels), wipzaag (planken), handzaag, boormachine, schroevendraaier ...

Aan de slag

Technische tekening regenton-bloembakStadslab2050
Met dit plannetje zijn we begonnen, het is lichtjes anders geworden

Kies een geschikte locatie

Een goede locatie voldoet aan volgende criteria:

  1. Voldoende vrije doorgang (min 1,5 m overhouden voor voetgangers),
  2. Genoeg plaats aan de gevel (geen raam, deur, keldergat in de weg) net naast een regenwaterpijp
  3. Nabijheid van buurtgroen om te begieten (geveltuinen, buurtbomen…)
  4. Toestemming van de eigenaar

Aan de rand van de Sint-Andriesplaats stuiten we op een kleine inham, net naast het huis waar buurtbewoner José verschillende groene elementen onderhoudt. Tot nu toe moest ze met kraantjeswater sjouwen.

Voor de constructie konden we rekenen op een team van enthousiaste vrijwilligers: Wietse de meubelmaker, Timmy de loodgieter, Pieter de hobbyklusser. Later op de dag kregen we nog versterking van Charif en Soufian, twee handige tieners van jeugdorganisatie Habbekrats.

Pas het plan aan de locatie aan

Origineel plen en wat het geworden isStadslab2050
We hertekenden de plannen naar een exemplaar die in de inham van 90 cm past en verzamelden het nodige materiaal.

Maak een verhoog voor de regenton

Meet hoe hoog de kraan moet komen om er een gieter gemakkelijk onder te zetten. Verhoog dan de ton, zodat de kraan zo laag mogelijk op de wand van de ton kan worden gemonteerd. Zo krijgt u zoveel mogelijk regenwater uit de ton getapt. 

Maak een verhoog voor de regentonStadslab2050
Tip van Wietse en Timmy: Gebruik de waterpas om je verhoog lichtjes in de richting van de toekomstige kraan te laten hellen. Laat achteraan en aan de zijkant voldoende plaats over voor de bekleding.

Meet na hoe groot uw bloembak zal worden en begin aan de constructie

Kader van de toekomstige bekistingStadslab2050
Kader van de toekomstige bekisting

Maak eerst een kader met de balken en de bovenste planken.

Om de uiteindelijke hoogte van de bak te berekenen, moet u weten dat u straks 

  • de planken 1 cm boven de grond laat zweven,
  • tussen elke rij planken 1 cm ruimte laat
  • aan de bovenkant 30 cm voor het “bloembak” gedeelte nodig hebt (grond, worteldoek en onderkant inbegrepen).
Planken op maat zagen
Plantwerpen1|3
Maak kader eerst
Tip van Wietse: Werk met vijzen van buiten (ipv binnen) zodat u straks gemakkelijk aan uw installatie kan indien nodig (dit kwam goed uit want we moesten bij het aansluiten van het water de planken er terug even afvijzen)
Plantwerpen1|3
Boor gaten in de planken
Meet af waar u de planken in de latten gaat schroeven en boor er gaten (5 mm).
Plantwerpen1|3

Koppel de regenwaterbuis af

De bijsluiter van de vul automaat legt uit hoe u aan het werk moet.
De bijsluiter van de vul automaat legt uit hoe u aan het werk moet.
Plantwerpen1|3
Boor de gaten voor kraan en wateraansluiting in de ton en monteer de onderdelen.
Boor de gaten voor kraan en wateraansluiting in de ton en monteer de onderdelen.
Plantwerpen1|3
Tip van Timmy: voorzie voldoende helling van buis naar ton (onze ton was boven rond waardoor de aansluiting een beetje naar boven wijst – de aansluiting had nog net iets lager gemogen)
Tip van Timmy: voorzie voldoende helling van buis naar ton (onze ton was boven rond waardoor de aansluiting een beetje naar boven wijst – de aansluiting had nog net iets lager gemogen).
Stadslab20501|3

Doe af en toe de test en pas indien nodig uw plannen aan

Na de middagpauze kwam architect en buurtbewoner Ilze onze vorderingen bewonderen. We waren al bezig om de bak te bekleden. Ilze stelde voor om in plaats van steeds even grote planken te gebruiken aan de voorkant, liever in half-planks verband te werken. Zo zouden we het effect van een kist kunnen creëren. Gelukkig hadden we nog niet al ons hout verzaagd en konden we het plan aanpassen. Dit gaf iets meer denk- en meetwerk, maar zeker een mooier resultaat.

Doe af en toe de test en pas indien nodig uw plannen aan
Zo ziet het eruit als er vooraan telkens even lange planken komen.
Stadslab20501|3
Passanten krijgen uitleg over het experiment
Passanten zijn geïnteresseerd naar de bouwplannen
Stadslab20501|3
Test waar u een gat moet uitsnijden voor de vulautomaat (maak het gat niet té groot)
Test waar u een gat moet uitsnijden voor de vulautomaat (maak het gat niet té groot)
Stadslab20501|3

Maak uw bloembak klaar

Maak aan de binnenkant van de balken een kader
Maak aan de binnenkant van de balken een kader (bovenkant kader is ca. 30cm van de bovenkant).
Stadslab20501|5
Snij van recup materiaal een plaat die hier op gaat liggen.
Snij van recup materiaal een plaat die hier op gaat liggen. Snij aan de vier hoeken plaats uit voor de balken van uw bak.
Stadslab20501|5
Niet de worteldoek  tegen de zijkant van de bak.
Niet dan de worteldoek tegen de zijkant van de bak. Verstop de rafelende snijranden door ze terug te plooien (tussen doek en hout).
Stadslab20501|5
Zet de bak op zijn plaats
Zet de bak op zijn plaats en koppel de vulmachine aan
Stadslab20501|5
Koppel de vulmachine aan
Onze bak stond prima, maar het aansluiten lukte niet met alle planken erop. Een voorste plank moest even los. Gelukkig ging dat omdat de vijzen langs buiten toegankelijk waren.
Stadslab20501|5

Werk af met beplanting

Vul het bloembak gedeelte aan met grond.
Vul het bloembak gedeelte aan met grond (niet helemaal, zodat u bij regen en gieten de grond niet laat wegspoelen).
Stadslab20501|3
Plant hangplanten  langs de randen. Werk achteraan met hogere planten.
Plant hangplanten langs de randen. Als u ze wat schuin de grond in zet, hangen de takken meteen mooi. Werk achteraan met hogere planten. Geef voorzichtig maar rijkelijk water.
Stadslab20501|3
Regenwaterton verstopt in de bekisting
Sluit het kraantje en wacht op regen!
Stadslab20501|3

Verwante info:

Gebruiker van de regentonStadslab2050
José kan vanaf nu de geveltuinen en de net aangelegde buurtbomen met regenwater begieten.

Groene Ader: een experiment van Sint-Andries klimaatrobuust

Dit project kadert in het stadslab2050 traject Sint-Andries klimaatrobuust, waar bewoners, stad, professionals en kennisinstellingen samen experimenteren met innovatieve maatregelen om de wijk groener, waterbewuster, koeler en hechter te maken.

Het Groene Ader project, gefinancierd door de burgerbegroting, speelt hier op in. Tijdens de eerste doedag op 17 september 2017 is er onder meer deze bloembak gebouwd die niet alleen de gevel siert maar ook buurtbewoners met groene vingers van regenwater voorziet.

Verwante info: