De natuurspeelplaats van stedelijke basisschool De PiramideStedelijke basisschool De Piramide | François De Heel

7 tips voor het onderhoud van een natuurspeelplaats

Veel scholen dromen van een natuurspeelplaats en het traject daartoe is interessant en intens. Maar het stopt niet bij de aanleg: om lang te kunnen genieten van een mooie natuurspeelplaats, moet u ze ook onderhouden. In een nascholing op de natuurspeelplaats van Stedelijke basisschool De Piramide gaf speelnatuuraanlegger Groenman tips en trucks.
 

Tip 1: zorg voor een onderhoudsplan

Zorg dat er een onderhoudsplan is. Zo weet niet alleen u, maar ook anderen wat er wanneer moet gebeuren. 

Vraag aan de ontwerper/aanlegger van uw speelplaats om een onderhoudsplan op te stellen. Of maak het zelf. Hou daarvoor in een logboek telkens goed bij welke werkjes u allemaal heeft gedaan. Op basis daarvan kan u na een jaar een onderhoudsplan uitschrijven.

Sommige onderhoudstaken moet u echter enkel de eerste jaren doen, andere komen er pas na een tijdje bij. Bekijk het onderhoudsplan daarom regelmatig kritisch en pas aan waar nodig.

Een voorbeeld van een onderhoudsplan door Groenman.Groenman
Een voorbeeld van een onderhoudsplan. Teken het uit op een plan van de speelplaats, zodat in één oogopslag duidelijk is waarover het gaat.

Tip 2: investeer in goede materialen

Om onderhoud vlot te laten verlopen, heeft u goede materialen nodig. Investeer minstens in een set degelijke snoeischaren, kruiwagen(s) (en fietspomp voor de band), een spitvork, schop en keerborstels. Ook interessant zijn een takkenschaar, zaag, grondboor, bindmateriaal en gieters.

Zorg ook voor werkgerief op kindermaat om de leerlingen te betrekken. Denk hierbij bijvoorbeeld aan 10 korte keerborstels en een stevig metalen blik om losse materialen te verzamelen. 

Tip 3: goed beheer van de ondergrond is goud waard

De basis van een natuurspeelplaats zijn losse bodemmaterialen. Stenen haalt u weg en zand, houtsnippers, kiezels of andere natuurlijke materialen komen in de plaats.

Op die manier komen kinderen in contact met natuurlijke elementen, het stimuleert de fijne motoriek en de creativiteit en het maakt uw speelplaats bovendien ook klimaatrobuust. Een speelplaats met minder stenen zorgt ervoor dat regen in de bodem kan infiltreren, wat goed is voor het grondwaterniveau en de overbelasting van de riolering. Daarnaast is een natuurlijke speelplaats ook koeler dan de soortgenoot van steen, rubber of kunstgras, en dat is belangrijk bij hittegolven.

Veel voordelen dus, maar een speelplaats met losse materialen brengt ook wel wat extra’s met zich mee. Enerzijds zal een school moeten nadenken met ouders en poetspersoneel over hoe ze kunnen omgaan met meer vuil, anderzijds is ook een correcte aanleg en het onderhoud ervan een aandachtspunt.

De speelplaats van stedelijke basisschool KosmosFrederik Beyens
De speelplaats van stedelijke basisschool Kosmos was altijd al leuk, maar de tuingrond zorgde voor overlast bij regenval. Een keuze voor goede drainage, de juiste ondergronden en goede afbakeningen maakt de speelplaats leuker en beter beheerbaar.

Meer weten over onderhoud van de ondergrond? Klik dan op onderstaande uitklapbare infoblokjes. 

Natuurspeelplaats van Leefschool Toverbol met houtsnippers als ondergrondLeefschool Toverbol | Frederik Beyens
Houtsnippers zijn een interessante natuurlijke ondergrond: met een goede drainagelaag gaan ze lang mee en beperken ze vuil. Ze zijn bovendien goed valdempend.
De natuurspeelplaats van stedelijke basisschool De Bever met een muurtje gebouwd uit dals.François De Heel
De natuurlijke zone van de speelplaats van stedelijke basisschool De Bever wordt afgebakend door een muurtje gemaakt uit de opgebroken dals.

Tip 4: onderhoud van planten

Om uw beplanting elk jaar mooi te houden, vraagt die deskundig onderhoud.

Hierover leest u meer in onderstaande uitklapbare infoblokjes. 

De wilde bloemen op de speelplaats van stedelijke basisschool De Piramide doen het bijzonder goed dankzij de arme grond en de goede afbakening.
Lieveheersbeestje op wilgentunnel
De wilgentunnel van De Piramide is niet alleen leuk voor kinderen, ook voor insecten: wilg trekt veel bladluizen aan, die op hun beurt het lievelingshapje van lieveheersbeestjes zijn. De katjes aan de geschoten wilgentakken worden dan weer druk bezocht door bijen.
Jongen geeft plantjes water achter afbakening van de plantzone met palen en touwBasisschool Mikado | François De Heel
Kostbare beplanting baken je best af met palen en stevig touw. Enkel toegankelijk voor verzorgers! ;)

Tip 5: maak van uw natuurspeelplaats een kringloopplaats

Een natuurspeelplaats is een ideaal terrein om te composteren. Zo moet u minder groenafval afvoeren en kan u het plaatselijk omzetten tot waardevol compost. 

  • Bij een goede compostwerking hebt u best drie bakken: één voor bruin materiaal van de speelplaats (zoals snoeiafval, bladeren en hakselhout), één om in te composteren en één voor rijpe compost. 
  • Telkens de GFT-bakjes geleegd worden in de compostbak, voegt u er best een schep bruin materiaal uit de andere bak aan toe. Op die manier krijgt u een goede en niet-stinkende compostwerking. 
  • Zet de compostbak minstens één keer per jaar om: gooi het materiaal in de derde bak zodat die verder kan composteren. 
  • Rijpe compost uit de derde bak kan u gebruiken in de moestuin of als grondverbeteraar bij de aanplantingen (niet bij de wilde bloemen die houden van arme grond). 

Vraag advies aan de Antwerpse compostmeesters voor verdere tips en tricks. 

Tip 6: zorg dat iedereen betrokken blijft

Het is fijn als iedereen mee kan helpen aan het mooi houden van de natuurspeelplaats. Daarom is het belangrijk dat de speelplaats van in het begin een SAMEN-verhaal is. Een speelplaats voor en door alle betrokkenen. Vermijd dat het enkel een project is van een werkgroep, maar betrek het hele schoolteam.

Communicatie is doorheen het hele proces belangrijk om het enthousiasme en de betrokkenheid te behouden. Blijf ook na de aanleg communiceren over de speelplaats en gebruik daarbij foto’s van de spelende kinderen.

Tip 7: vraag hulp aan deskundigen

Heeft u vragen of problemen met het beheer van uw natuurspeelplaats? Vooraleer drastische maatregelen te nemen, neem eerst contact op met deskundigen. Zij kunnen helpen om uw probleem op te lossen. 

Scholen uit de stad Antwerpen kunnen terecht bij:

Verwante info:

Reacties:
Er zijn nog geen reacties toegevoegd. Voeg er zelf één toe!