Hoogbouw in de stad

In het strategisch Ruimtelijk Structuurplan Antwerpen (s-RSA) wordt hoogbouw zowel gekoppeld aan de kwaliteit van de skyline en de uitstraling van Antwerpen als 'stad aan de stroom', als aan een weloverwogen verdichting, vrijwaring van schaarse open ruimte, efficiënt ruimtegebruik en een grootschalige toepassing duurzame technieken.

Een gebouw wordt als 'hoog' ervaren als het boven zijn omgeving 'uittorent'. Het landschap en de bouwhoogtes in de omgeving zullen dus bepalend zijn voor hoe 'hoogbouw' wordt geïnterpreteerd. Een eenduidige definitie van hoogbouw is niet vanzelfsprekend. Uit analyses blijkt dat voor Antwerpen gebouwen met een hoogte vanaf 50 à 60 meter mee vorm geven aan de skyline van de stad. Toch zal deze hoogte niet als ijzeren regel worden gehanteerd. Ook een lager gebouw kan in zijn omgeving de impact hebben van een 'toren'.

Voorafgaand aan het hoogbouwbeleid

  • Uit analyses, benchmarking en studiewerk in de periode 2009-2010 is gebleken dat een duidelijk standpunt over het historisch erfgoed (de kathedraal, de historische binnenstad,...) aangewezen is. De stad selecteerde bijgevolg locaties waar hoogbouw absoluut niet kan. Zo worden verschillende zichtassen op de kathedraal op macroniveau (van op een afstand van meer dan 2 km) gevrijwaard. In de historische stadskern komt in een aantal in het s-RSA geselecteerde historische deelgebieden geen hoogbouw. Verder zijn er geen uitsluitingsgebieden.
  • Een tweede belangrijke conclusie was immers dat het aangewezen is het beleid rond hoogbouw niet hoofdzakelijk op locaties toe te spitsen. Wel besloot de stad dat er gebieden zijn waar hoogbouw vlotter in te passen valt dan elders. In het noorden en zuiden van het redezicht kan een weloverwogen inplanting enkele kwaliteitsvolle tegenhangers opleveren voor de bekende torens van de binnenstad (kathedraal, Boerentoren, politietoren). In het noorden zijn er in het kader van stadsontwikkelingsprojecten Eilandje en Spoor Noord al enkele bakens bijgekomen (zoals het MAS, de woontorens aan het Kattendijkdok, de London Tower,...). In het zuiden biedt het gemengd woonproject Nieuw Zuid mogelijkheden. Daarnaast kan een beperkte en doordachte inplanting in de ruimte van de Groene Singel versterkend werken voor de strategie van compacte, dense ontwikkelingen met bovenlokale uitstraling (top- en kantoorlocaties) in combinatie met het vrijwaren van open ruimte. In de rest van de stad is hoogbouw niet uitgesloten.

Hoogbouwbeleid

De hoogbouwnota is een sturend en controlerend instrument voor kwaliteitsvolle hoogbouw op verschillende schaalniveaus, ongeacht de locatie. Gezien dit ambitieniveau wil de stad kwaliteit garanderen door de opname van criteria in de vorm van een checklist en het voeren van een 'traject in dialoog'. De checklist is opgebouwd in hoofdthema's, waarbinnen kwaliteitseisen, richtlijnen en aandachtspunten worden aangereikt voor de stedenbouwkundige inplanting en de architecturale uitwerking van hoogbouwprojecten. De locatiegeschiktheid wordt ten gronde nagegaan en vervolgens de architecturale geschiktheid. Alle initiatieven worden onderworpen aan een grondige motivatie en zij zullen, net zoals projecten op de meer voor de hand liggende locaties, moeten voldoen aan een uitgebreide set van criteria.

De stad kiest voor een traject in dialoog. De aanpak is vergelijkbaar met de voorbespreking voor 'reguliere' stedenbouwkundige vergunningsaanvragen. Het betreft een adviesprocedure voorafgaand aan de eigenlijke indiening van de vergunningsaanvraag. De initiatiefnemer dient zijn hoogbouwrapport in en kan tijdens het traject de nodige aanpassingen voorstellen. Alle adviezen worden in rekening gebracht tijdens de beoordeling van de vergunningsaanvraag.

Hieronder kunt u de HBN Hoogbouwnota en de bijhorende bijlagen downloaden.

Indien u vragen of opmerkingen heeft kan u ons steeds contacteren.