Stadsvernieuwing in de rand

De afgelopen twintig jaar is de Antwerpse binnenstad enorm veranderd op het vlak van stadsvernieuwing. Denk bijvoorbeeld aan compleet vernieuwde stadswijken als Park Spoor Noord, het Eilandje of het Militair Hospitaal. Antwerpen wil nu de focus leggen op de woonwijken buiten de Ring door ze aantrekkelijker te maken en te moderniseren. Maar hoe? En wat is de beste aanpak? De stad voerde onderzoek uit onder de naam LaboXX (spreek uit als Labo twintig)

Bevolkingsgroei opvangen

In november 2011 bereikte Antwerpen de kaap van 500.000 inwoners – en de groei blijft versnellen. Volgens de studiedienst van de stad Antwerpen komen er tegen 2030 ongeveer 100.000 nieuwe inwoners bij. We zien ook dat de samenstelling van de bevolking sterk verandert. Het aantal 0-tot-9-jarigen en het aantal 80-plussers kent een enorme stijging (vergroening en verzilvering). Tegelijkertijd stijgt het aantal 60-tot-79-jarigen trager dan de bevolkingstoename – dit in tegenstelling tot de Vlaamse trend. De gemiddelde gezinsgrootte neemt ook opvallend toe in Antwerpen.

Deze tendensen brengen belangrijke uitdagingen mee voor de stad. De beschikbare ruimte is beperkt en de bebouwde ruimte verandert traag, maar de stad Antwerpen wil toch snel, flexibel en kwaliteitsvol kunnen inspelen op deze uitdagingen. Een grondig ruimtelijk onderzoek dat onder meer moet resulteren in projecties over waar en hoe de stad zich verder kan/wil/moet ontwikkelen, kan daarbij helpen.

Deelstudies

Het verdichtings- en stadsvernieuwingsonderzoek bestaat uit verschillende deelstudies. Het onderzoek is begonnen met een stadsregionale analyse, opgemaakt door het team ontwerpend onderzoek van de stad. Deze analyse onderzoekt de historische groei van de stadsregio en de motoren die hiervan aan de oorsprong lagen. De analyse bevat kaart- en fotomateriaal van de stad en haar omgeving om de ruimtelijke structuur van de stadsregio beter te begrijpen. Gelijktijdig werd er gewerkt aan een data-analyse Antwerpse regio. Dit is een statistisch en geografische analyse aan de hand van het Geografisch InformatieSysteem van Antwerpen en de stadsregio door het intern team omgevingsanalyse.

Deze voorstudies vormen de vertrekbasis voor LaboXX. Dit is een ontwerpend onderzoek waarin vier externe ontwerpteams onderzoeken waar en hoe er met de bevolkingstoename kan omgegaan worden. LaboXX wordt georganiseerd om tot een diversiteit aan ideeën te komen. De grotere vrijheidsgraad binnen het ontwerpend onderzoek stimuleert de creativiteit en komt de snelheid van visievorming ten goede. LaboXX zal gevolgd worden door een haalbaarheidsstudie waar gezocht wordt naar de instrumenten om deze bijkomende bebouwing uit te voeren en te begeleiden. Hier worden de juridische, fiscale en financiële en bouwtechnische aspecten van bouwen in de stad onderzocht.

Het verdichtings- en stadsvernieuwingsonderzoek is een groot onderzoek over een complex thema, waar verschillende sectoren, beleidsdomeinen en thema’s elkaar ontmoeten. Het is de ambitie om dit op een geïntegreerde manier aan te pakken. Het proces zal blijven veranderen en groeien om het einddoel te bereiken, en dat is: komen tot een gedragen visie en actieplan om de voorspelde bevolkingstoename op een creatieve en kwalitatieve manier op te vangen.

Bekijk het animatiefilmpje over stadsvernieuwing en -verdichting in de 20ste-eeuwse gordel in Antwerpen. 

Tijdens de Week van de dialoog werden burger uitgenodigd om mee na te denken over 'de stad van morgen'. De resultaten van de gesprekstafels werden gebundeld in de brochure Uw idee voor de stad van morgen.

Verwante info: