2.1.1 Aankomstgebied

Het beeld van Antwerpen 2060 is dat van multiculturaliteit en anders-zijn. Hoewel Antwerpen 2060 reeds vanaf haar ontstaan eigenlijk liever anoniem wilt zijn en opgaan in de stad is het een veelbesproken gebied dat meestal via negatieve berichtgevingen in de media komt. Het functioneert van bij haar ontwikkeling als aankomstgebied voor niet-Antwerpenaren. Ze leren hier wat de maatschappij van hen verwacht en hoe het leven hier is georganiseerd. Door de grote hoeveelheid kansarmen en migranten zijn er heel wat voorzieningen op hun maat aanwezig zoals Open Huis, ocmw-centra, samenlevingsopbouw De Kern, …. Ook het woningaanbod is hierop aangepast: kamerwoningen, kleine appartementen, hotels. Na een succesvolle integratie verhuizen deze nieuwe Antwerpenaren naar andere wijken. De sociale stijging die hier plaats vindt, is daarom slechts beperkt zichtbaar. De functie van deze wijk, als aankomstgebied, is van groot belang voor heel Antwerpen.

2.1.2 Ontmoetingsgebied

Geen enkel gebied in de stad kent zo’n diversiteit aan nationaliteiten en culturen dan Antwerpen 2060. Deze multiculturaliteit geeft vaak een negatieve connotatie van onveiligheid en marginaliteit. Maar dit gebied toont ook de grote kwaliteiten die zo’n mix teweeg kan brengen.

Wie het gebied beter leert kennen, ontdekt namelijk een bruisend stadsdeel. De straten zijn er in de eerste plaats een ontmoetings- en verblijfsruimte. Net zoals de pleinen zijn ze nooit leeg. Zowel overdag als ’s nachts is de ruimte gevuld door een smeltkroes van culturen en continenten die het gebied een warme kleur geeft. Er is ontmoeting mogelijk tussen de verschillende culturen, bewoners en bezoekers, het gewone en het ongewone.

Elke gemeenschap uit deze buurt, autochtoon of allochtoon, heeft zijn eigen cafés, kruideniers- en voedingszaken wat een groot en divers aanbod creëert. Vooral het ruime en unieke aanbod aan verse voeding valt op. Door de aanwezigheid van een bruisende commerciële kern met een uitgebreid en uniek aanbod aan goederen en met een groot aantal voorzieningen op wijkniveau heeft dit gebied uitzonderlijke troeven. Ook het aanbod aan diensten, gericht op deze bevolkingsgroep, is typisch voor de buurt. Ondanks mensen hun verhuis uit 2060 als een sociale stijging beschouwen, keren ze wel nog vaak terug naar dit gebied om gebruik te maken van al deze voorzieningen. Daarom moet zowel de handel als de diensten beschermd worden en sterker worden uitgespeeld zodat Antwerpen 2060 meer deel kan uitmaken van het grootstad-gebeuren.

Een goede bereikbaarheid en doorwandelbaarheid is dan ook van groot belang. Antwerpen 2060 is een moeilijk leesbaar gebied. Door enkele duidelijk afgebakende commerciële assen uit te werken waarop oriëntatiepunten liggen, is het ook voor bezoekers die de buurt minder goed kennen aantrekkelijk om er te komen winkelen en vertoeven zonder het woongebied, dat buiten deze assen valt, te belasten. Zo wordt Antwerpen 2060 toegankelijk maar blijft het tegelijk zijn intimiteit bewaren.

De randen van het gebied verdienen minstens evenveel belang. De oversteekbaarheid van de Italiëlei en de as Gemeentestraat-Carnotstraat moet versterkt worden zodat de relatie tussen dit gebied en de andere stadsdelen verbeterd. Een goede bereikbaarheid met het openbaar vervoer blijft centraal staan.

2.1.3 Woongebied

De woonkwaliteit staat voorop. Antwerpen 2060 beschikt over een veelzijdig patrimonium van woningen en gebouwen. De stad wil deze rijkdom niet uit handen geven en de types beschermen tegen willekeurige opdeling ervan in oneigenlijke appartementen. Kwalitatieve huisvesting moet ook voor de lagere inkomensgroepen toegankelijk blijven. Om sociale verdringing van minder gegoede wijkbewoners tegen te gaan, als gevolg van de opwaardering van het gebied, dient een evenwichtig aanbod aan sociale huisvesting te worden aangeboden.

De bebouwingsdichtheid is erg hoog. Veel bouwblokken zijn smal of bevatten een steeg waardoor ze geen binnengebied hebben. Andere bouwblokken zijn dan weer volgebouwd met magazijnen en loodsen. Hierdoor is de private, groene ruimte erg schaars. Een kwalitatief en aangenaam openbaar domein met ruimte voor groen is daarom van groot belang. De herinrichting van enkele pleinen, de herprofilering van straten en een goed verkeersbeleid (circulatie en parkeren) dat uitgaat van het STOP-principe zijn hiervoor de instrumenten. Daarnaast wordt ook ingezet op het vergroenen van de binnengebieden. Dit kan door afbraak van gebouwen in de pit (verdunnen) van het bouwblok, door groene daken te stimuleren of door een herstructurering van het binnengebied (verdunnend verdichten). Zo dragen ook de binnengebieden als tegenhanger van de straten en pleinen bij tot een aangename woonomgeving.

2.1.4 Balans tussen woongebied en aankomstgebied

Een goed evenwicht tussen het aankomstgebied, ontmoetingsgebied en woongebied is essentieel voor de leefbaarheid van 2060. Studies over aankomstgebieden in steden over heel de wereld stellen immers dat het belangrijk is dat er naar een goed evenwicht wordt gestreefd tussen voorzieningen gericht op nieuwkomers enerzijds en anderzijds voorzieningen voor gezinnen die zich hier permanent willen vestigen. Een evenwichtige mix van deze groepen is van doorslaggevend belang voor de leef- en woonkwaliteit van aankomstgebieden. Het RUP stelt een aantal randvoorwaarden op met het oog op het behoud van de kwaliteiten van de huizen en de woonstraten. Maar het laat evenzeer creatieve handelactiviteiten toe, alsook een actief grond- en pandenbeleid ten behoeve van de noodzakelijke investeringen in gemeenschapsvoorzieningen.