Waar rook is, is vuur. Dat wist je al langer. Maar wist je ook dat rook schadelijk kan zijn voor jouw gezondheid? Als het brandt bij jou in de buurt, sluit dan je ramen en deuren. Help anderen uit jouw omgeving om uit de rook te blijven.
Rook van een huisbrand kan even gevaarlijk zijn als rook van een chemische brand. Alle rook kan schadelijk zijn. Propere rook bestaat immers niet! Zelfs bij het verbranden van kaarsen, tabak, schoon hout, papier of tuinafval komen er giftige stoffen vrij. Maak daarom zo weinig mogelijk rook. Ook niet in een vuurkorf, barbecue of houtkachel.
De wind kan de rookpluim ver verspreiden. Blijf uit de rook en zorg dat je geen rook inademt. Ga naar binnen, sluit uit voorzorg ramen en deuren en schakel indien mogelijk het ventilatiesysteem uit, ook in je wagen. Help mensen in jouw omgeving om ook uit de rook te blijven. Volg de media en eventueel de sociale media van de hulpdiensten voor meer informatie. Evacueer nooit op eigen initiatief, maar wacht altijd op het bevel van de hulpdiensten.
Er is brand uitgebroken in de buurt van jouw woning, je ramen staan nog open en je bent zelf niet thuis. Keer dan pas terug naar je woning van zodra de hulpdiensten hiervoor toestemming geven, ook al staan er ramen open. Je hoeft je niet door de rook te verplaatsen om ramen te gaan sluiten. Blijf zo veel mogelijk uit de rook, gezonde rook bestaat immers niet.
Als je terug bent gekeerd naar je woning en de rookpluim is weggetrokken, is het van groot belang om de woning goed te verluchten. Je kunt dit doen door ramen en deuren helemaal open te zetten. Indien je toch nog een verdachte geur zou opmerken, moeten ramen en deuren weer gesloten worden en vragen wij je om contact op te nemen met de hulpdiensten.
Als je rook inademt, kun je last krijgen van prikkende ogen, neus en luchtwegen. Je kunt tranende ogen krijgen en beginnen hoesten. Bij gevoelige luchtwegen kun je zelfs last krijgen van benauwdheid of piepende ademhaling. De effecten hangen af van de hoeveelheid rook en de duur van de blootstelling. Hoe meer en hoe langer je rook inademt, hoe sterker de klachten kunnen worden. In het ergste geval kan een rookvergiftiging optreden door koolmonoxide (CO) of waterstofcyanide (HCN). Lukt het je niet direct om uit de rook te gaan? Lever dan zo min mogelijk lichamelijke inspanningen. Je ademt dan meer lucht in en dus ook meer rook. Heb je na het inademen van rook gezondheidsklachten, contacteer dan je huisarts.
Trek verontreinigde kleding voorzichtig uit en was het in de wasmachine. Gewassen kleding kan gewoon weer gedragen worden. Spoel je schoeisel schoon met water vóórdat je naar binnen gaat. Mocht dat niet mogelijk zijn dan kun je de schoenen het beste schoonborstelen met een zachte borstel of afnemen met een natte doek.
Wanneer de rook afkomstig is van een brand waarbij asbestcement aanwezig is, kan dit in de rook terecht komen. Deze cementbrokjes vallen dicht bij de brand terug neer, maar soms worden ze wel 100 meter meegevoerd. De asbestvezels zweven met de rook mee weg. Vaak zijn dit heel kleine vezels. Het risico is dan ook vrijwel nihil. Het inademen van losse asbestvezeltjes in grote hoeveelheden gedurende langere tijd kan echter gevaarlijk zijn. Je blijft dus best binnenshuis. Sluit ramen en deuren en schakel de ventilatie uit indien nodig.
Een deel van de rook kan achterblijven in de vorm van roet. Roet is schadelijk voor je gezondheid als je het inslikt. Dit kan gebeuren via vuile handen of doordat roet in de voedselketen terecht komt. Zo kunnen groenten besmet zijn of zelfs melk (via vee dat besmet gras eet). De kans op schade ligt hoger naarmate de hoeveelheid roet stijgt. Groenten en fruit uit eigen moestuin, kun je vaak nog gebruiken door ze eerst goed met water af te spoelen. Vraag advies omtrent het al dan niet veilig consumeren van gewassen die in de rook hebben gestaan. Wil je roet verwijderen van muren, meubels, enzovoort? Dit kun je makkelijk doen met water en zeep. Draag bij voorkeur handschoenen. Zo niet, moet je je handen heel goed wassen nadien!
Het is moeilijk op voorhand te voorzien hoe lang je uit jouw woning zal moeten blijven. Zodra de situatie opnieuw veilig is, wordt de terugkeer georganiseerd. Dit kan reeds na enkele uren zijn, maar kan ook meerdere dagen duren.
Laat geen elektrische toestellen ingeschakeld achter: koffiezetmachine, strijkijzer,… De koelkast en diepvriezer mogen blijven werken. Vergeet niet om de ramen en de deuren op slot te doen. Indien je over een alarm beschikt, schakel dit dan in. Wees gerust: gedurende de evacuatie zullen de lokale politiediensten in de geëvacueerde wijken gepaste veiligheidsmaatregelen nemen.
