Tuchtprocedures in het Onderwijs

Als school wil je een veilige en warme leeromgeving creëren waarin elke leerling zich kan ontwikkelen. Toch word je soms geconfronteerd met situaties waarin het gedrag van een leerling het schoolklimaat, de veiligheid of het leerproces ernstig onder druk zet. In zulke situaties helpt een tuchtprocedure je om juist te handelen. Je volgt een duidelijk proces waarin je zowel de veiligheid op school bewaakt als de rechten van de leerling respecteert..

Meer dan regels en sancties

Een tuchtprocedure is niet zomaar een snelle strafmaatregel. Ze biedt een duidelijk kader om moeilijke situaties op een correcte en transparante manier aan te pakken. Je doorloopt vaste stappen, informeert alle betrokkenen en zorgt ervoor dat beslissingen zorgvuldig worden genomen. Zo vergroot je het begrip en creëer je vertrouwen bij leerlingen, ouders en medewerkers over hoe jouw school omgaat met gedragsproblemen. 

Wil je meer weten over tuchtprocedures en waar je als school rekening mee moet houden? Bekijk de video hieronder.

De 7 stappen van een tuchtprocedure

Om ervoor te zorgen dat je een tuchtprocedure eerlijk en gestructureerd toepast, volg je een vaste flow. Elke stap waarborgt de rechten van de leerling en stelt tegelijk de orde en veiligheid voorop.

 

Ter illustratie vind je in de tekst getuigenissen van professionals die vanuit verschillende perspectieven hun inzichten en ervaringen met tuchtprocedures delen. Of je nu een ouder, leerling, leerkracht of directielid bent, deze filmpjes bieden waardevolle informatie en perspectieven. Bekijk de video's om meer te leren over hoe tuchtprocedures werken en wat je kunt verwachten.

Volgens regelgeving + schoolreglement

 

School:

De CLB-medewerker die de school adviseert, zetelt met adviesbevoegdheid in de betreffende klassenraad. Dit is een juridische vormvereiste opdat het advies rechtsgeldig zou kunnen zijn.

 

CLB:

School en CLB  bepalen samen het verdere traject:

(Zie video: Wordt er rekening gehouden met ernst en frequentie van de situatie bij tuchtprocedures?)

Beslis je om definitief uit te sluiten? Dan informeer je de leerling (indien die ouder dan 18 jaar is) of de ouders schriftelijk over het besluit, de motivatie en de mogelijkheid tot beroep. Samen met het CLB zoek je naar een passend vervolgtraject en blijf je ondersteuning bieden tijdens de overgangsperiode. Indien mogelijk stel je de uitsluiting uit tot het einde van het schooljaar om de slaagkansen van de leerling te waarborgen.

 

Registreer de definitieve uitsluiting in Discimus met de juiste code. Als er geen registratie is, komt de leerling niet op de radar van de Bemiddelingscel.

Let op: de leerling blijft administratief ingeschreven tot inschrijving in nieuwe school.
Let ook op met uitschrijving (meerderjarige leerling): het dossier is dan niet langer raadpleegbaar door CLB. 

 

School + CLB:

  • Onderzoek of er vrije plaatsen zijn binnen de gewenste studierichting o.a. via LOP-website.
  • Onderzoek alternatief traject schoolintern.
  • Blijf ondersteuning bieden aan leerling en ouders in functie van warme overdracht.

Je zoekt samen met het CLB naar een nieuwe school of een alternatief traject. Daarbij kijk je naar de mogelijkheden die het best aansluiten bij de leerling. Moedig ouders aan om tijdig de nodige actie te ondernemen (bv. potentiële scholen bezoeken met vraag tot inschrijving).

Let op: inschrijvingen en weigeringen moeten gebeuren op de school. Telefonisch contact met de school met de vraag of er nog vrije plaatsen zijn, is niet gelijk aan een vraag tot inschrijving. Raad ouder/18+ leerling aan om actief potentiële scholen te bezoeken met vraag tot inschrijving.

De inschrijving in de nieuwe school gebeurt altijd ter plaatse. Is er geen beschikbaarheid, dan bezorgt de betreffende school een gemotiveerd weigeringsdocument binnen de vier werkdagen. 

 

 

School:

  • Bezorg gemotiveerd weigeringsdocument binnen de 4 kalenderdagen aan ouder/18+ leerling.
  • Registreer de weigering ook in Discimus via de schoolsoftware.

Let op! De weigering is onrechtmatig als:

  • de school een weigeringsdocument bezorgt, maar er is geen volzetverklaring.
  • de ouder/leerling 18+ naar huis gestuurd wordt zonder weigeringsdocument.
  • het weigeringsdocument niet binnen de 4 kalenderdagen bezorgd wordt.

In geval van onrechtmatige weigering kan de ouder, 18+ leerling of een belanghebbende (vb. het CLB) contact opnemen met het LOP voor bemiddeling of klacht indienen bij de Commissie leerlingenrechten (CLR).

School:

  • Blijf zoeken naar een nieuwe school.
  • Koppel terug naar CLB/LOP/(volmacht) ouder/18+ leerling.

CLB:

  • Bereid bemiddelings- en opvolgingscel voor a.d.h.v. lijst LOP.
  • Contacteer de leerling en/of ouder vanuit je begeleidingsopdracht.

Van ouders mag je verwachten dat ze samen met school en CLB constructief meewerken aan de zoektocht naar een nieuwe school. Ouders kunnen ingeval van een te grote afstand naar een nieuwe school, een ander onderwijsnet dan gewenst of een andere opleiding dan gewenst weigeren om op het aanbod in te gaan. Manifeste onwil of obstructie is dan weer een schending van de leerplicht (dit moet gemeld worden aan AGODI).

  • Contacteer het LOP of CLR bij onrechtmatige weigering (zie kader stap 4b).

LOP:

  • Check de ontvangen lijst van AGODI van de definitief uitgesloten leerlingen.
  • Bezorg de lijst aan de CLB’s voor de voorbereiding van de bemiddelings- en opvolgingscel.
  • Organiseer twee- tot driewekelijks een bemiddelings- en opvolgingscel.

Het LOP zoekt niet actief naar een nieuwe school, maar kan bemiddelend optreden indien de regelgeving niet werd gevolgd. Het informeert alle betrokkenen over de rechten, plichten en procedures omtrent inschrijvingsrecht.  
 

CMP:

  • CMP en CLB stemmen op maat af wie welke actie onderneemt.
  • Indien de jongeren reeds gekend is door het CMP of het om een jongere gaat met meerdere uitsluitingen op korte tijd, neemt het CMP een actieve, ondersteunende rol op om de jongere op de radar te houden.

De betrokken partners bekijken samen welk traject aangewezen is. CLB’s, scholen, LOP, CMP en andere partners stemmen onderling af om de leerling opnieuw perspectief te bieden.

CLB: geef de afspraken door aan de betrokken CLB-medewerker of doe een warme overdracht naar leerloopbaanadviseurs als zij de leerling verder opvolgen.

CMP: geef de afspraken door aan de betrokken CMP-medewerker.

LOP: informeer de scholen over mogelijke scholenwissel (via mail + CLB in cc indien gekend).  Indien de wissel niet gerealiseerd is, komen de dossiers terug op de bemiddelingscel behoudens een andere oplossing.

School + CLB: bevraag de ouder over scholenwissel.

School: realiseer de scholenwissel + koppel terug aan LOP.

Leerloopbaanadviseurs:

  • Volg leerling (17+) verder op indien deze niet meer wil inschrijven in leerplicht onderwijs.
  • Contacteer het LOP als er een nieuwe inschrijvingsvraag is.
  • Start ondersteuningstraject eventueel met partners indien nodig.

Gentlemen’s agreement

Binnen het LOP Antwerpen secundair onderwijs geldt een gentlemen’s agreement tussen alle scholen: eens de paasvakantie voorbij is, wordt niet meer beslist tot definitieve uitsluiting tijdens de resterende maanden van het schooljaar. Is er sprake van uitzonderlijke omstandigheden? Dan plan je de uitsluiting in op het einde van de zomervakantie (31 augustus). Zo beperk je de impact op de slaagkansen en de verdere schoolloopbaan van de leerling.

Bijlage