Gebruik van de Zelfredzaamheid-Matrix: sociale impactmeting

De ZRM is een screeningsinstrument waarmee een hulpverlener de mate van zelfredzaamheid van een klant op verschillende levensdomeinen in beeld brengt. Een schaal met 5 scores geeft die mate van zelfredzaamheid aan (van acute problematiek naar volledig zelfredzaam).

Het team onderzoekers zocht naar antwoorden op deze vragen: 

• Hoe omschrijven maatschappelijk werkers ‘zelfredzaamheid’? 
• Hoe komen de ZRM-scores tot stand? Op basis van welke beslissingen kennen maatschappelijk werkers de scores toe?
• In welke mate komen maatschappelijk werkers tot vergelijkbare ZRM-scores bij dezelfde klantsituaties?
• Wat zijn de mogelijke oorzaken voor verschillende ZRM-scores bij maatschappelijk werkers?

Hoe gebeurde de test? 

Het onderzoek gebeurde in 2 fases:
 

1. Diepte-interviews 

Diensthoofden en maatschappelijk werkers namen deel aan diepte-interviews over: 

• hun visie over zelfredzaamheid
• hoe zij beslissen over de ZRM-scores 
• hoe een betrouwbare vergelijking tussen scores van verschillende hulpverleners bij dezelfde klantsituaties mogelijk is

2. Vragenlijst en focusgesprekken 

140 maatschappelijk werkers vulden een vragenlijst in over:

• hun professionele achtergrond
• hun visie over het gebruik van de ZRM
• de functies van de ZRM in de begeleidingen

Daarbij testen de onderzoekers ook of een betrouwbare vergelijking tussen scores van verschillende hulpverleners bij dezelfde klantsituaties mogelijk is.
 

Tot slot gingen ze via focusgesprekken met maatschappelijk werkers dieper in op de resultaten van de bevraging. 

1.  Volgens de maatschappelijk werkers en diensthoofden is een klant zelfredzaam als die:

• binnen de eigen mogelijkheden zelfstandig problemen kan oplossen
• weet waar die hulp moet zoeken als het nodig is
• groeimarge heeft om zelfredzamer te worden

2.  Deze 4 factoren beïnvloeden hoe maatschappelijk werkers beslissingen nemen in de ZRM: 

• de organisatie en organisatiecontext
• de maatschappelijk werker
• de klant
• de Zelfredzaamheid-Matrix zelf

Dat verklaart waarom scores soms ontbreken en/of waarom scores tussen maatschappelijk werkers voor dezelfde klantsituatie verschillen.
 

3.  Een betrouwbare vergelijking tussen scores van verschillende maatschappelijk werkers bij dezelfde klantsituaties is moeilijk. Dat hangt af van de mate waarin maatschappelijk werkers:

• kennis hebben over de ZRM
• eerdere werkervaring hebben in een andere sector
• ervaring hebben met het gebruik van de ZRM

4.  De ZRM is een degelijk instrument voor maatschappelijk werkers om te gebruiken bij individuele begeleidingen van klanten. 

Lees het volledige rapport