Ondersteuningsreglement voor energierenovatie van appartementsgebouwen

In dit reglement hebben de onderstaande termen de ernaast vermelde betekenis:

• Appartementsgebouw: gebouw dat bestaat uit meerdere individuele wooneenheden in private eigendomen gemeenschappelijke delen in mede-eigendom.
• Basisakte: notariële akte waarin de statuten van de vereniging van mede-eigenaars beschreven zijn. De basisakte legt vast hoe het gebouw is opgedeeld in gemeenschappelijke en privatieve delen en bepaalt de aandelen ervan. Het is het juridische fundament voor de werking van de VME en bepaalt de structuur voor het beheer van de gemeenschappelijke delen. De concrete regels voor het beheer zijn opgenomen in het reglement van mede-eigendom.
• EPC: afkorting van energieprestatiecertificaat. Een EPC toont aan hoe energiezuinig een gebouw is. Het 'EPC Residentiële eenheid' wordt opgemaakt bij verhuur, verkoop en andere overdracht. Een residentiële eenheid is bijvoorbeeld een woning, appartement of een collectief woongebouw, zoals een studentenhuis.
• Energieprestatie: de energiezuinigheid van het gebouw. Een energiezuinig gebouw is goed geïsoleerden vraagt weinig energie om te verwarmen en/of te koelen. Deze energieprestatie wordt voorgezinswoningen en individuele appartementen uitgedrukt in labels (A-B-C-D-E-F). Aan elk label wordt een bepaalde energieprestatie gekoppeld. Een label A betekent energiezuinig of verbruikt geen tot weinig energie om te verwarmen of koelen, label F is energieverslindend of verbruikt veel energie om te verwarmen of koelen. Aangezien er voor een geheel appartementsgebouw momenteel nog geen label bestaat, wordt in dit reglement gebruik gemaakt van de equivalente energieprestatie uitgedrukt in de daling van de gemiddelde warmtedoorgangscoëfficiënt van de gebouwschil = Um [W/(m²K)] vermeld in het EPC gemene delen.
• Energiesprong: de verbetering van de energieprestatie van het gebouw.
• Energietransitie: de overgang van de huidige manier van energie gebruiken naar een zuinigere, slimmere en minder milieubelastende aanpak.
• Factuur: financieel bewijsstuk op naam van de aanvrager of desgevallend de vereniging van mede-eigenaars, opgesteld in het Nederlands. De factuur bevat minstens de specificaties van de voorwaarden in het reglement waaraan de aanvraag moet voldoen, zoals het detail van de gebruikte materialen (type, merk, hoeveelheid, kwaliteit (U-waarde of Rd-waarde)), de kostprijs van het materiaal en de kostprijs van de uitgevoerde werken. Ondertekende verklaringen van de aannemer mogen de factuur aanvullen indiennodig.
• Gebouwschil: alle gebouwelementen die zich op de grens bevinden tussen binnen- en buitenruimte (dak, gevels, buitenschrijnwerk …).
• Gemeenschappelijke delen: de niet-privatieve delen van een appartementsgebouw zoals dak, gevel, inkom, traphal, collectief verwarmingssysteem ... De gemeenschappelijke delen zijn in mede-eigendom van alle mede-eigenaars, proportioneel aan hun aandeel in het gebouw. Dit aandeel wordt bepaald door de waarde van hun privatieve delen. Hierdoor dragen alle mede-eigenaars bij aan de kosten en het onderhoud van de gemene delen.
• Privatieve delen: de delen van een appartementsgebouw die niet gemeenschappelijk zijn, zoals het woongedeelte, een privé garage, een privé terras. De eigenaar beslist zelf over de uitvoering van werkzaamheden aan de privatieve delen.
• Renovatiemasterplan: een door een studiebureau opgemaakt rapport bestaande uit: Een analyse van de huidige energetische toestand van het gebouw of conditiestaatmeting volgens de NEN 2767 of vergelijkbaar; Een meerjarig onderhoudsplan met de noodzakelijke vervangingsinvesteringen en wettelijk verplichte investeringen; Een voorstel van een duurzaam renovatiescenario om de 2050 doelstellingen in lijn met label A te behalen en; Een gefaseerde planning en raming van de investeringskosten voor dat duurzaam renovatiescenario.
• Woning / wooneenheid: onroerend goed (of deel ervan) dat bestemd is voor huisvesting van een gezin of alleenstaande.

Dit reglement gaat in op 01/01/2026.

Dit reglement eindigt op 31/12/2031.

In Antwerpen woont meer dan 70% van de bevolking in een mede-eigendom. Met het oog op de ambitie dat alle residentiële gebouwen de klimaatdoelstellingen tegen 2050 behalen, is het noodzakelijk appartementsgebouwen gericht te ondersteunen, aanvullend op de ondersteuning van andere overheden.

Dit reglement beschrijft de voorwaarden en procedure voor het verkrijgen van een financiële ondersteuning voorhet uitvoeren van bepaalde investeringen in appartementsgebouwen die resulteren in een energiezuinigerappartementsgebouw. De ondersteuning is bedoeld om de energieprestatie van deze gebouwen te verbeteren. De gemeenschappelijke delen van het appartementsgebouw zijn het hart van het gebouw en bepalen in grote mate de energieprestatie van het gebouw. Stad Antwerpen wil mede-eigenaars en syndici van Antwerpse appartementsgebouwen ondersteunen om een zo groot mogelijke energiesprong te realiseren.

De ondersteuning wordt verstrekt door stad Antwerpen.

De ondersteuning kan aangevraagd worden door verenigingen van mede-eigenaars (VME).

De voorwaarden waaraan de aanvraag moet voldoen:

• Het gebouw moet op het grondgebied van de stad Antwerpen gelegen zijn;
• Het gebouw is minstens 20 jaar oud;
• Het gebouw moet voor minimum 75% uit wooneenheden bestaan van het totaal aantal quotiteiten, zoals vastgelegd in de basisakte;
• Het gebouw moet voldoen aan de van toepassing zijnde wetgeving. Het betreft onder andere de wetgeving over stedenbouw, ruimtelijke ordening, brandveiligheid en monumentenzorg. Het gebouw moet hoofdzakelijk vergund of als vergund geacht opgenomen zijn in het vergunningenregister;
• Volgens artikel 3.86 van het Burgerlijk Wetboek is een VME wettelijk verplicht om een bankrekening te openen op naam van de vereniging. Zonder deze rekening kan de ondersteuning niet worden uitbetaald aan de VME.

De stad ondersteunt VME’s financieel in:

A. De opmaak van een renovatiemasterplan;

B. De investeringen in energetische ingrepen die leiden tot een energiesprong.

VME’s kunnen beroep doen op beide ondersteuningen of kiezen voor één van de twee.

A. Ondersteuning voor opmaak van een renovatiemasterplan

De ondersteuning wordt toegekend voor het opmaken van een renovatiemasterplan voor appartementsgebouwen volgens het bestek van stad Antwerpen of VEKA.

Het renovatiemasterplan biedt een onderbouwd inzicht in de bouwtechnische maatregelen en fasering om het gebouw toekomstbestendig te maken. De VME wordt in dit proces begeleid door de stad via een renovatiecoach.

Deze ondersteuning is niet combineerbaar met de ondersteuning van de Vlaamse overheid voor het opmaken van een renovatiemasterplan.

B. Ondersteuning voor investeringen in energetische ingrepen in gemeenschappelijke delen die leiden tot een energiesprong

De ondersteuning wordt toegekend voor de grondige renovatie van een appartementsgebouw waarbij op gebouwniveau een energiesprong met een daling van de gemiddelde U-waarde van de gebouwschil (Um[W/(m²K)]) met minstens 40% wordt gerealiseerd.

Volgende werken komen in aanmerking voor de ondersteuning:

• Dak: isolatie en renovatie (incl. gevelstelling);
• Buitenmuur: isolatie en renovatie;
• Vloer: isolatie en renovatie (inclusief wegwerken koudebruggen terrassen);
• Ramen en deuren: zonnewering, glas en buitenschrijnwerk.

Alle werken van deze ondersteuning moeten uitgevoerd worden door een aannemer. De ondersteuning is combineerbaar met de Vlaamse Mijn VerbouwPremie voor de betreffende werken.

Een gedetailleerd overzicht van de werken die in aanmerking komen voor de ondersteuning:

1. Categorie Dak

• Plaatsen van nieuwe dak- of zolderisolatie.

In combinatie met bovenstaande maatregel komen ook in aanmerking:

• Verwijderen van asbest;
• Afbreken van dakstructuren ter vervanging door draagkrachtige elementen;
• Verstevigen van dakstructuren;
• Plaatsen van een onderdak bij hellende daken;
• Plaatsen van waterdichte bedekking, vb. dakpannen, roofing …;
• Behandelen van houten dakstructuren tegen zwammen en insecten;
• Plaatsen van een dakdoorbreking, zoals de dak(vlak)ramen en de lichtkoepels met een U waarde van maximaal 1,0 W/m²K en de lichtkoker;
• Vervangen en plaatsen van dakgoten en afvoerpijpen;
• Plaatsen, gebruiken en wegnemen van stellingen.

2. Categorie Buitenmuur

• Isoleren van bestaande spouwmuur;
• Plaatsen van nieuwe buitenmuurisolatie langs de buitengevel;
• Plaatsen van nieuwe buitenmuurisolatie langs de binnenkant van de buitengevel.

In combinatie met bovenstaande maatregel(en) komen ook in aanmerking:

• Verwijderen van asbesthoudende gevelbekleding;
• Afbreken van buitenmuren en vervangen door nieuwe buitenmuren (inclusief de dragende of steunende elementen in die muren, zoals kolommen, balken en lateien) in functie van de buitenmuurisolatie;
• Behandelen van buitenmuren tegen optrekkend vocht door een waterkerende laag te plaatsen of de muren te injecteren met producten die de muur waterdicht maken;
• Behandelen van de muren tegen kelder- of huiszwam;
• Afbreken van borstweringen of balustrades bij balkons;
• Plaatsen van nieuwe borstweringen of balustrades bij balkons;
• Aanbrengen van natte of droge bepleistering op de binnenkant van de buitenmuren, samen met het aanbrengen van buitenmuurisolatie langs de binnenkant van de buitengevel;
• Afwerken van buitenmuren met gevelsteen, gevelbekleding of -bepleistering in speciaal daartoe bestemde materialen in combinatie met het aanbrengen van nieuwe buitenmuurisolatie langs de buitenkant van de buitengevel;
• Plaatsen, gebruiken en wegnemen van stellingen.

3. Categorie Vloer (inclusief terrassen)

• Plaatsen van nieuwe vloerisolatie op volle grond of isolatie van het kelderplafond.

In combinatie met bovenstaande maatregel komen ook in aanmerking:

• Funderen en behandelen van stabiliteitsproblemen;
• Afbreken en opbouwen van draagkrachtige vloerelementen en funderingsplaten op het gelijkvloers;
• Verwijderen van asbest;
• Aanbrengen van een dekvloer (‘chape’);
• Behandelen van draagvloer tegen zwammen en insecten;
• Behandelen van ondergrondse muren tegen insijpelend vocht;
• Verbeteren van de terrassen met als doel het wegwerken van koudebruggen;
• Plaatsen, gebruiken en wegnemen van stellingen.

4. Categorie Ramen en Deuren

• Plaatsen van nieuwe hoogrendementsbeglazing zoals hoogrendementsglas, transparante kunststofplaten(polycarbonaat) of lichtkoepels;
• Afbreken en plaatsen van ramen en buitendeuren met hoogrendementsbeglazing;
• Plaatsen van volle buitendeuren;
• Plaatsen van gemeenschappelijke buitenzonnewering;
• Afbreken en plaatsen van borstweringen of balustrades bij lage ramen;
• Plaatsen van een dakdoorbreking, zoals de dak(vlak)ramen en de lichtkoepels met een Ug waarde vanmaximaal 1,0 W/m²K en de lichtkoker;
• Plaatsen, gebruiken en wegnemen van stellingen.

Aanvragen kunnen het hele jaar door worden aangevraagd via het e-formulier van de stad.

De aanvraag voor de ondersteuning moet bij de ondersteuningsverstrekker worden ingediend na uitvoering van de voor ondersteuning in aanmerking komende werken, en uiterlijk 3 jaar na factuurdatum.

Bij de aanvraag worden minstens de volgende gegevens en/of documenten opgenomen:

• De gegevens van de aanvrager (de VME of de syndicus met het mandaat van de VME);
• De gegevens van de VME, inclusief het KBO-nummer en het bijbehorende bankrekeningnummer (identiteit rekeninghouder moet worden aangetoond met een RIB-attest);
• In het geval de VME geen KBO nr. heeft: de basisakte met vermelding van uitsluiting van de appartementswetgeving;
• De gegevens van het appartementsgebouw waarvoor de aanvraag wordt ingediend.

Afhankelijk van de soort ondersteuning die aangevraagd wordt, omvat de aanvraag ook volgende documenten:

• Voor de ondersteuning voor het opmaken van een renovatiemasterplan:
  • De ondertekende akkoordverklaring Mijn Verbouwbegeleiding renovatiemasterplan
  • De ondertekende engagements- en privacyverklaring zoals beschikbaar op de website van stad Antwerpen;
  • Het door het studiebureau aan de VME opgeleverde renovatiemasterplan;
  • Het verslag van de Algemene Vergadering waarin is opgenomen dat het renovatiemasterplan gepresenteerd werd en er gestemd werd over de vervolgstappen;
  • Facturen voor de opmaak van renovatiemasterplan.
• Voor de ondersteuning voor investeringen in energetische ingrepen in gemeenschappelijke delen die leiden tot een energiesprong:
  • Het verslag van de Algemene Vergadering waarin is opgenomen dat de investeringsbeslissing werd goedgekeurd;
  • Het verslag van de Algemene Vergadering waarin de offertes met vermelding van offertenummer(s) werden goedgekeurd.
  • De goedgekeurde offertes/facturen met corresponderende offertenummer(s). Deze offertes/facturenmoeten op naam van de VME staan;
  • De basisakte en het reglement van mede-eigendom, eventueel aangevuld met de verdeelsleutel waarin de quotiteitenverdeling terug te vinden is;
  • Het EPC gemeenschappelijke delen, opgemaakt voor de aanvang van de werken. Het EPC mag niet voor1 januari 2019 zijn opgesteld;
  • Als de ondersteuning wordt aangevraagd na uitvoering van de werken:
    • Een duidelijke omschrijving van de werken die zijn uitgevoerd;
    • Facturen van de uitgevoerde werken die voldoen aan de voorwaarden voor de ondersteuning. Het totaalbedrag van de facturen bedraagt minimaal 1.000 euro exclusief btw. De laatste factuur is maximum 36 maanden oud op datum van de aanvraag;
    • Het EPC gemeenschappelijke delen is opgemaakt na de werken.

Per categorie van werken kan je per 2 jaar een aanvraag indienen. De aanvraag mag niet 2 x voor dezelfde categorie werken worden ingediend.

De ontvangst en de volledigheid van de ondersteuningsaanvraag wordt bevestigd binnen een termijn van 30 kalenderdagen met een ontvangstmelding.

Wanneer de ondersteuningsaanvraag onvolledig is, stuurt de stad of het district aan de aanvrager een melding waarin wordt meegedeeld dat de aanvraag onvolledig is en dat de nodige aanvullende informatie moet worden overgemaakt binnen een termijn van 30 kalenderdagen.

Als het dossier niet binnen de opgelegde termijn vervolledigd wordt zal de aanvraag geweigerd worden.

Het bevoegde orgaan neemt een beslissing over de toekenning en het bedrag van de ondersteuning binnen een termijn van 90 kalenderdagen na ontvangst van een volledig dossier. Dit is geen bindende termijn.

Het indienen van een aanvraag die aan alle voorwaarden voldoet, creëert geen principieel recht op toekenning van ondersteuning. De aanvragen zullen behandeld worden volgens het FIFO-principe (First In First Out).

Wanneer de beschikbare kredieten zijn toegewezen, zullen de overige aanvragen geweigerd worden.

De ondersteuning zal binnen een termijn van 45 kalenderdagen na goedkeuring van het aanvraagdossier worden uitbetaald. De ondersteuning wordt enkel gestort op een bankrekening die op naam van de VME staat.

Op basis van de uiterlijke aanvraagdatum en de behandeltermijnen, kunnen de laatste beslissingen dus in de loop van 2032 genomen worden.

De ondersteuning zal enkel uitbetaald worden wanneer er geen openstaande, niet-betwisten vervallen schuldenzijn ten aanzien van stad Antwerpen.

De aanvraag voor de ondersteuning moet bij de ondersteuningsverstrekker standaard worden ingediend na uitvoering van de voor ondersteuning in aanmerking komende werken of diensten, en uiterlijk 3 jaar na laatste factuurdatum.

Stad Antwerpen is steeds op zoek naar mooie voorbeelden om inspiratie te bieden aan andere Antwerpenaren. Als de aanvrager daarmee akkoord gaat, contacteren we deze voor een interview en een fotografiesessie van de verbouwing. Het toekennen van de ondersteuning staat los van het akkoord over deze communicatievraag.

De afdeling Klimaat en Leefmilieu (K&L) van de stedelijke bedrijfseenheid Stadsontwikkeling (SW) staat in voor de opvolging en uitvoering van dit reglement.

De wet van 14 november 1983 ‘betreffende de controle op de toekenning en op de aanwending van sommige toelagen’ is van toepassing, evenals alle andere toepasselijke wettelijke regels.

Het Kaderbesluit Basisprincipes Ondersteuningsbeleid goedgekeurd op 26 oktober 2020 (jaarnummer 595) en zoals integraal van toepassing verklaard voor de nieuwe gemeente door de gemeenteraad op 27 januari 2025 (jaarnummer 71).

Het Kaderbesluit Basisprincipes Ondersteuningsbeleid goedgekeurd op 26 oktober 2020 (jaarnummer 45) en zoals integraal van toepassing verklaard voor het nieuw opgerichte OCMW door de raad voor maatschappelijk welzijn van 31 maart 2025 (jaarnummer 25).

De ontvanger van de ondersteuning engageert zich om het belang van het gebruik van het Nederlands te erkennen bij het uitvoeren van de ondersteunde activiteiten en projecten.

De ondersteuning kan worden geschorst, stopgezet of teruggevorderd wanneer de ontvanger de in het ondersteuningsreglement beschreven doel niet bereikt en de opgelegde voorwaarden niet naleeft.

De ondersteuningsverstrekker heeft het recht de ondersteuning te schorsen, stop te zetten of terug te vorderen wanneer de ontvanger zijn verplichtingen niet naleeft of wanneer bij de aanvrager of ontvanger onregelmatigheden worden vastgesteld waardoor het rechtmatig vertrouwen van de ondersteuningsverstrekker in de aanvrager of ontvanger ernstig wordt geschaad.

De ondersteuningsverstrekker kan niet aansprakelijk worden gesteld voor de eventuele hieruit voortvloeiende schade.