Sociale impactmeting van het Atlas Jongeren-inburgeringstraject
In opdracht van stad Antwerpen onderzochten Karel de Grote-hogeschool en Universiteit Antwerpen het inburgeringstraject van Atlas voor jonge nieuwkomers (17-19 jaar). Dit traject helpt de jongeren zich integreren in de samenleving en een inburgeringsattest behalen.
Wat is het Atlas Jongeren (AJO)-traject?
Het inburgeringstraject van Atlas is speciaal voor jonge nieuwkomers. Zij maken een dubbele overgang: naar volwassenheid én naar een nieuwe samenleving. Het traject sluit aan bij hun leefwereld en biedt intensieve begeleiding op maat aan.
Over het onderzoek
Het onderzoek geeft inzicht in de meerwaarde van het AJO-traject, met speciale aandacht voor:
sociale en maatschappelijke participatie van de jongeren
belangrijke elementen die het traject succesvol maken
De onderzoekers zochten antwoorden op deze vragen:
- Hoe ervaren jonge nieuwkomers het traject? Wat betekent het voor hen? Welke onderdelen zijn voor hen het meest betekenisvol en waarom?
- Hoe evalueren de betrokken medewerkers (coördinator, trajectbegeleiders, leerkrachten Moderne Oriëntatie) de impact van het traject op de situatie van de jongeren?
- Hoe werkt Atlas samen met andere organisaties/projecten die de jongeren begeleiden? Welke meerwaarde ervaren de partners?
- Welke randvoorwaarden (omkadering, samenwerkingsverbanden…) zijn nodig om het traject nog beter te laten werken?
Hoe gebeurde het onderzoek?
Een kwalitatieve, prospectieve studie die bestond uit 4 onderdelen:
Analyse van documenten over het traject
Interviews met jonge nieuwkomers
Interviews met Atlas-medewerkers
Focusgroepen met partnerorganisaties
Er werd een kwalitatieve, contextgevoelige benadering gebruikt, gebaseerd op het CAIMeR-model, speciaal ontwikkeld voor sociaal werk. Het model toont hoe, waarom en onder welke omstandigheden een interventie effect heeft, rekening houdend met de context en de betrokkenen.
Belangrijkste resultaten
19 van de 20 jongeren slaagden voor de test Moderne Oriëntatie (MO).
14 van de 20 jongeren behaalden het inburgeringsattest.
- Zelfvertrouwen en veerkracht: de jonge nieuwkomers hebben meer geloof in hun eigen kunnen en voelen zich sterker.
- Verbeterde school- en arbeidskansen: alle jongeren hebben een duidelijk educatief traject uitgestippeld en sommigen hebben plannen voor verdere studies. Hun taalvaardigheid is duidelijk verbeterd. Verschillende jongeren deden ook ervaring op via deeltijdse arbeid, studentenjobs of vrijwilligerswerk.
- Grotere participatie: de jongeren nemen actief deel aan vrijetijdsbesteding en sociale activiteiten.
Betere doorverwijzing: de jongeren vinden sneller de weg naar hulp- en dienstverlening.
- Veilige leer- en leefomgeving: de jonge nieuwkomers voelen zich veilig en ondersteund.
- Cultureel responsief: het aanbod en de begeleiding zijn afgestemd op de achtergrond en leefwereld van de jongeren.
- Relatiegericht: er is continu aandacht voor verbinding tussen jongeren onderling en met begeleiders.
- Generalistische begeleiding: de trajectbegeleiders kijken naar de hele persoon van de jongere (inclusief achtergrond) en dat op verschillende levensdomeinen.
- Krachtgerichte aanpak: de begeleiders focussen op de sterktes van de jongeren en hoe ze die kunnen inzetten.