Letterenhuis verwelkomt het archief van Tom Lanoye

Jeroen is verantwoordelijk voor het fysieke archief: “Het Letterenhuis verwerft het volledige archief van Tom Lanoye; papier, digitaal en enkele voorwerpen. Ook wat hij in de toekomst nog maakt of schrijft, komt op termijn naar hier. 

Het papieren archief telt ruw geschat zo’n 20 meter aan materiaal. Het bevat handschriften, voorbereidend materiaal, foto’s, briefwisseling, documentatie, krantenknipsels ... Tom Lanoye zorgde in de beginjaren voor zijn eigen promotie wanneer hij op tournee ging. Hij knipte en plakte dan met het materiaal dat over hem in de pers verscheen om zichzelf zo aan te prijzen bij culturele centra.” 

Ghaith ontfermt zich over het digitale luik: “Tom Lanoye schrijft al sinds de late jaren 80 op computer. Daarom is het digitale archief vrij uitgebreid en waardevol. Het gaat om een 6-tal harde schijven, minidiscs, zipdrives, cd’s ... Die bevatten documenten, mails, foto’s, audiovisueel materiaal ... Samen goed voor ongeveer 1,3 terabyte.” 

Eline verzorgde de afspraken met de auteur: “Het eerste contact met Tom Lanoye rond de verwerving van zijn archief vond enkele jaren geleden plaats. Wij geven auteurs altijd alle ruimte, omdat we heel goed beseffen dat het om een heel persoonlijk proces gaat. 

Bij grote archieven gaan we vooraf ter plaatse om het archief en de inhoud ervan te bekijken. Dat is nodig om in te schatten of het archief na aankomst in het Letterenhuis in quarantaine moet of om speciale behandeling vraagt.   

Tijdens zo’n bezoek overlopen we ook de overeenkomst waarin we duidelijke afspraken maken. Die afspraken bepalen vooral het gebruik van het archief en de manier waarop het archief geraadpleegd kan worden.” 

Jeroen: “We pakken hier alles uit en schonen het in eerste instantie op. We halen alles wat dubbel is eruit. Nietjes en paperclips verwijderen we ook, want dat tast het papier op termijn aan. Vervolgens ordenen en beschrijven we alles. Uiteindelijk maken we een inventaris op en slaan we alles op in onze digitale catalogus.”   

Ghaith: “Ik doe ongeveer hetzelfde, met dat grote verschil dat ik oude digitale bestanden ‘leesbaar’ houd voor de toekomst. Dat wil zeggen dat ik bijvoorbeeld floppy discs en cd-roms omzet naar andere bestandsformaten, zodat we ze ook later nog kunnen lezen en raadplegen.”   Jeroen: “Als laatste stap verpakken we alles zuurvrij en bewaren het in ons geklimatiseerd depot. Ik vermoed dat we tot eind dit jaar bezig zijn met het verwerken van dit archief.” 

Jeroen: “Daar zijn enkele redenen voor. Allereerst krijgt Tom Lanoye veel vragen voor onderzoek naar zijn werk. Door zijn archief onder te brengen in het Letterenhuis, kunnen onderzoekers in de toekomst bij ons terecht met hun vragen en hoeft hij zich daar niet meer mee bezig te houden.  

Daarnaast waarderen heel wat schrijvers de werking van het Letterenhuis. Ze vinden het waardevol als hun archief er bewaard wordt samen met de archieven van talloze andere schrijvers. Ondertussen vind je hier archieven van onder meer Hugo Claus, Gerard Walschap, Kristien Hemmerechts, Stijn Streuvels, Hendrik Conscience en nog heel wat schrijvers uit de 19e en 20e eeuw.” 

Jeroen: “We verwerven enkele bijzondere voorwerpen zoals de vleessnijmachine uit de beenhouwerij van zijn ouders en een kepie die hij droeg tijdens de voorstelling ‘Veldslag voor een man alleen’. Ook de brillencollectie van Tom Lanoye komt op termijn naar het Letterenhuis. 

We ontvingen ook 2 bijzondere dozen, die Tom Lanoye liet maken. Allereerst een kartonnen doos met daarin het ingebonden handschrift en documentatie voor zijn roman ‘Kartonnen dozen’ uit 1991. Daarnaast een 2e met wit leer beklede doos voor zijn roman ‘Sprakeloos’ uit 2009 met daarin het handschrift, foto’s van zijn moeder, de trouwringen van zijn ouders, zijn eerste boekje in eigen beheer geschonken aan zijn ouders, een geluidsfragment van een interview met zijn vader .... Beide dozen kan je binnenkort bewonderen in de vitrine van onze leeszaal.”