“Veel appartementsgebouwen zijn vandaag al klaar voor verwarming op lagere temperatuur.”

Kan een appartementsgebouw ook op een lagere temperatuur verwarmd worden? Als dat zo is, wordt aansluiting op een warmtenet of een collectieve warmtepomp mogelijk. Maar hoe weet je of een gebouw daarvoor klaar is? En wat kan een lage-temperatuurcheck opleveren? We vroegen het aan Pieter-Jan, CEO van Heatify. Zijn bedrijf voerde onlangs zo'n check uit in een appartementsgebouw in Hasselt.

Dag Pieter-Jan, hoe is Heatify ontstaan?
"Het idee ontstond zo'n drieënhalf jaar geleden, toen ik in een appartement in Gent woonde. Het viel me op hoe snel het appartement opwarmde. In de stookplaats zag ik dat de verwarmingsinstallatie op een erg hoge temperatuur stond ingesteld: 60, 70 of zelfs 80 graden. Vanuit mijn achtergrond als ingenieur besloot ik de proef op de som te nemen. Ik verlaagde de temperatuur een hele winter tot 40 graden. Geen enkele bewoner merkte een verschil. Toen besefte ik dat veel appartementsgebouwen ook op een lagere temperatuur comfortabel verwarmd kunnen worden. Dat levert een energiebesparing op."

Wat doet Heatify precies?
"Heatify is een heat-as-a-servicebedrijf. Als een gebouw op lage temperatuur verwarmd kan worden, komen warmtepompen of warmtenetten in beeld als duurzame alternatieven. Wij begeleiden eigenaars bij de overstap naar een warmtepomp en nemen ook het beheer en onderhoud van de installatie voor onze rekening. Zo worden eigenaars volledig ontzorgd."

Jullie voerden onlangs een lage-temperatuurcheck uit in Hasselt. Wat bleek daaruit? 
"Het ging om een appartementsgebouw uit de jaren zeventig met 34 appartementen, een typisch voorbeeld. Tijdens de test bleek dat bij een buitentemperatuur van 4 °C een aanvoertemperatuur van 47 °C volstond. Dat wijst erop dat bij -5 °C ongeveer 55 °C volstaat. De VME had daarnaast een onafhankelijke architect aangesteld, die eveneens concludeerde dat dit gebouw perfect kon verwarmd worden met lage temperatuur."

Heb je tips voor mensen die ook zo’n lage-temperatuurcheck willen laten doen?
"Eerst en vooral: laat je begeleiden door een expert. Verlaag samen de aanvoertemperatuur van de condenserende gasketel en verhoog indien nodig de snelheid van de circulatiepomp, zodat het verwarmingswater alle appartementen blijft bereiken. Zorg ervoor dat het sanitair water voldoende warm blijft en houd er rekening mee dat het iets langer duurt voordat de woning op temperatuur is. Met een goed ingestelde thermostaat is dat meestal geen probleem. Het is ook belangrijk om de bewoners te vragen tijdens de test hun radiatoren niet voortdurend aan en uit te zetten. Tijdens het stookseizoen bijvoorbeeld is het belangrijk dat ze blijven aanstaan.”

In Hasselt bleek dat een warmtepomp een ideale oplossing was voor het appartementsgebouw. Waarom?
"Uit de test bleek dat het gebouw met lagere temperatuur kan verwarmd worden en dan komt een warmtepomp in beeld. Veel mensen denken dat een warmtepomp samenhangt met vloerverwarming en dat ze hun vloer moeten uitbreken. Maar in appartementsgebouwen is dat vaak niet nodig, de bestaande radiatoren kunnen blijven. Dubbel glas is meestal al aanwezig en ook het dak is vaak al geïsoleerd. Dat zijn belangrijke voorwaarden voor een efficiënte warmtepomp. Daarnaast is een slimme regeling essentieel. Een warmtepomp haalt haar hoogste rendement wanneer ze continu op een laag vermogen kan werken. Zo haal je het maximale rendement uit de installatie."

Zijn er naast energiebesparing nog andere voordelen aan een warmtepomp?
"Een warmtepomp helpt natuurlijk om de energietransitie te versnellen. Ze maakt een gebouw ook klaar voor verdere elektrificatie. Zonnepanelen, een batterij en laadpalen zijn dan logische volgende stappen. Daarnaast verhoogt een duurzame verwarmingsinstallatie vaak de energieprestatie van het gebouw, wat ook de waarde ervan ten goede komt."

Veel appartementsgebouwen worden nog met stookolie verwarmd. Geldt de lage-temperatuurcheck daar ook?
"Bij stookolieketels of niet-condenserende gasketels is een lage-temperatuurcheck niet aangewezen, omdat er schade of corrosie kan ontstaan. Het zijn wel die gebouwen die vaak de grootste opportuniteit bieden om meteen over te stappen op een warmtepomp. Eerst overschakelen op gas zorgt alleen voor extra kosten."

Je bent duidelijk gepassioneerd door deze materie. Waar komt dat vandaan? 
"Het is mijn persoonlijke missie om bij te dragen aan de energietransitie. Appartementsgebouwen bieden daarin een enorme kans. Ongeveer 30 procent van de CO₂-uitstoot in Europa is afkomstig van bestaande gebouwen en hun verwarming. Daar ligt een groot potentieel."

De ervaring van Heatify in Hasselt laat zien dat veel appartementsgebouwen klaar zijn voor een duurzame verwarmingsoplossing. Om dat ook voor Antwerpse appartementsgebouwen te onderzoeken, lanceert de stad deze oproep. Wil je een lage-temperatuurcheck laten uitvoeren in één of meerdere Antwerpse appartementsgebouwen met minstens 20 wooneenheden? Dan kan je steun krijgen van het Klimaatfonds. 

Meer weten? Neem deel aan het online infomoment op 18 augustus.