Op een ijskoude maandag was Theater Zuidpool de ideale plek voor een bijeenkomst van de Antwerpse kunstensector. Het werd een warme en productieve namiddag, waarin opnieuw een stap werd gezet richting de Landschapstekening 2026.
De Antwerpse Landschapstekening 2026 biedt een frisse blik op de sterktes, uitdagingen en toekomstkansen van de kunsten in de stad. Joris en Tille van IDEA Consult hadden na het vorige sectormoment in Arenberg veel werk om de massale input te verwerken. Op de agenda vandaag: een blik op de toekomst. Waar willen we in 2040 staan? En welke stappen moeten we in 2027 en 2033 zetten om daar te geraken?
Karen Vandenberghe, coördinator kunstenbeleid bij stad Antwerpen, bedankte de meer dan 60 aanwezigen voor de talrijke opkomst. Daarna gaven Joris en Tille een korte recap van de survey die vorig jaar werd gehouden. Vervolgens gingen de aanwezigen aan de slag in een World Café, met keuze uit negen thematafels.
Tafel ‘Sterke publieksverbreding’
Tara van Wisper geeft aan dat hun publiek vooral uit witte vrouwen tussen 30 en 50 bestaat. “We organiseren cursussen rond dans, theater, muziek, beeld, fotografie en literatuur. Breder werven is moeilijk; nieuwe genres zijn minder succesvol dan ons klassiek aanbod.”
Clara van Skagen voegt toe: “Als ik mag dromen, hebben we in de toekomst medewerkers die doelgroepen door en door kennen en begrijpen. Zo wordt het makkelijker om een breed publiek te bereiken.”
Els van hetpaleis benadrukt het belang van lokale aanwezigheid: “Wij hebben een medewerker die letterlijk ín de stad opereert. Hij spreekt negen talen en legt contact met buurtorganisaties.”
Moderator Stijn van Zonzo Compagnie stelt de vraag of bestaande vormen en disciplines moeten worden opentrokken om nieuwe publieksgroepen te bereiken.
Tafel ‘Eerlijke, veilige en toegankelijke werkomstandigheden’
Matilda van Het Bos wijst op een paradox: “Fair practice is zo belangrijk voor ons dat we soms nee moeten zeggen tegen kunstenaars of stagiairs die gratis willen werken in ruil voor visibiliteit.”
Lena van Cultureel Ontmoetingscentrum Stadsmagazijn vult aan: “Fair pay is de laatste tien jaar enorm geëvolueerd, en het thema leeft. Wat nog moet veranderen, is dat alle overheden die subsidies geven dit als absolute voorwaarde zouden moeten opnemen voor financiële steun.”
Karlien van DeSingel benadrukt het belang van fysieke en mentale veiligheid: “Witruimte is belangrijk, ook als lege tijd in de agenda. Iedereen in onze sector heeft ademruimte nodig voor reflectie, evaluatie en experiment.”
Leen van High Heels Antwerp voegt toe: “Het is vervelend dat je als artiest met allerlei rompslomp en administratie moet worstelen. Alle belangrijke info zou op één plek moeten gebundeld zijn.”
Alle deelnemers aan deze tafel onderstrepen het belang van kennisdeling en voegen met twee leestips de daad bij het woord:
Koor&Stem heeft een uitgebreide checklist rond inclusiviteit, inspiratie voor iedereen die iets organiseert.
Theatermaker Egon Schoelynck schreef ‘Huh, waarom wist ik dit niet’, een boekje over de uitdagingen die een beginnend maker tegenkomt.
Na het World Café delen de moderators enkele kernideeën die we willen bereiken in 2040, of zelfs al vroeger:
Ruimte voor ontwikkeling: “Experimenteerruimte zonder resultaatsverplichting.”
Kwalitatief kunstenaanbod: “Een ‘Huis van de Dans’ in Antwerpen, meer plek voor film en audiovisuele kunsten, kinderen en jongeren betrekken, meer aandacht voor districten en wijken en de terugkomst van KunstZ.”
Zakelijke en andere ondersteuning: “Een kennis- en ondersteuningscentrum voor kunstenaars en een variant van loopbaancheques om ondernemen in de kunsten aantrekkelijker te maken.”
Samenwerking: “Een matchmakingplatform voor kunstenaars en organisaties binnen en buiten de sector. Betrokkenheid van bewoners via een burgerbegroting.”
Bewustwording van maatschappelijke impact: “Kinderen en jongeren vroeg betrekken en een campagne zoals ‘Allemaal Antwerpenaar’ die trots uitstraalt.”
Werkomstandigheden: “Fair pay, fair practice en kennisdeling worden de standaard.”
Publieksverbreding: “Samenwerking met grassroots-organisaties, eigenaarschap en meervoudige stemmen stimuleren.”
Meerstemmigheid: “Co-creatie en co-participatie worden positief gediscrimineerd via nieuwe subsidies.”
Loopbaanperspectieven: “Sector profileren als aantrekkelijke partner, alle functies binnen een organisatie in de kijker zetten, niet alleen performers.”
Je merkt het, IDEA Consult heeft opnieuw veel input om te verwerken. De definitieve Landschapstekening wordt op 23 of 24 maart gepresenteerd; de uitnodiging volgt snel.
Tot slot nog een leestip die werd gedeeld bij het thema ‘Maatschappelijke impact’: De waarde van alles, van Mariana Mazzucato.
Benieuwd naar de presentaties en sfeerfoto's? Je vindt ze op deze pagina.
