Contacteer stad Antwerpen

3 tips zodat iedereen zich thuis voelt in je klas

Ieder kind mag zich thuis voelen in je klas. Iedereen is uniek en heeft evenveel recht om erbij te horen. Respect tonen voor anderen is een gewoonte die je best al van jongs af aanleert. En jij kan daar als leerkracht mee voor zorgen met de volgende 3 tips.


1. Al eens stilgestaan bij je eigen gewoontes?

Heb je al nagedacht over je eigen ideeën en aannames? Bijvoorbeeld:

  • vragen aan sterke jongens om de banken te verzetten 
  • meer complimenten over kledij en uiterlijk geven aan meisjes

Het helpt als je zelf het goede voorbeeld geeft! Zo kan je beïnvloeden hoe kinderen zichzelf en elkaar bekijken en behandelen.

2. Herkennen alle kinderen zichzelf, maar ook de anderen?

Jij kan als leerkracht het zelfbeeld én het diverse wereldbeeld van jonge kinderen versterken. Zo geef je hen waardevolle bagage mee voor hun latere leven. Dat kan je op 2 manieren doen:

  • Toon spiegels waarin ze zichzelf herkennen.
    Elk kind moet zichzelf kunnen herkennen in de klas. Herkent Aya zichzelf in prentenboeken, posters en ander lesmateriaal als het gaat over sprookjes, ridders en prinsessen of ruimtevaarders? Of herkent ze zichzelf alleen als het gaat over ‘anders zijn’?
  • Geef hen een blik op hoe de wereld en anderen zijn.
    Je kan als leerkracht kinderen een beeld geven van de wereld en de mensen die erin leven.. Dat doe je door lesmateriaal, boeken en posters te gebruiken die hen verder laten kijken dan hun eigen leefwereld. Kinderen die opgroeien in een middenklasse gezin, kunnen zo bijvoorbeeld binnenkijken bij andere kinderen die in armoede opgroeien, en andersom.

Zichzelf herkennen en naar de wereld kijken: zo doe je dat

  • Het helpt als kinderen met een beperking, kinderen met een migratieachtergrond, zachtaardige jongens en stoere meisjes zichzelf terugzien in de klas.
  • Je kan een breed en divers beeld van de wereld geven door:
    • de prenten die je ophangt
    • het speelgoed dat je binnenbrengt 
    • de verhalen die je toont

Zo maak je onderlinge verschillen normaal en stimuleer je waardering voor diversiteit.

Voorbeelden: 

  • Komen in je schoolboeken altijd witte mensen, mensen zonder beperking … terug? 
    Je kan beter boeken gebruiken waar verschillende mensen (ook mensen van kleur, met een beperking …) in voorkomen. 
  • Het helpt als je klas en de wereld afgebeeld zijn op de prenten tegen je klasmuren.
  • Nog een tip: toon vriendschappen tussen kinderen met verschillende etnische-raciale afkomst, beperkingen of huidskleur. 

Voorbeelden van boeken die daarbij kunnen helpen: 

  • Wereldkinderen (Tom Adams)
  • Heldenatlas (Miralda Colombo)
  • Alles over diversiteit (Felicity Brooks)
  • Brown Girl Magic (Dalilla Hermans)
  • Het mooiste blauw (Ibtihaj Muhammad, Sajidah Kutty Ali)
  • Julian is een zeemeermin (Jessica Love)
  • Bij mij thuis (Somia Bakali)
  • Van Arthur voor Zeb (Vincent X. Kirsch)
  • Jikke en Jurre en de wilde wolven (Yvette den Brok-Rouwendal)
  • De jongen achter in de klas (Onjali Q. Raúf)
  • Wilma Wonder (Hanne Luyten)
  • Planeet Omar: problemenmagneet (Zanib Mian)
  • Gebakken rijst met van alles en nog wat (Reza Kartosen-Wong, Chee-Han Kartosen-Wong)

Toon en bespreek vriendschappen tussen kinderen met verschillende achtergronden. Zo stimuleer je een positieve houding tegenover personen met verschillende achtergronden.

3. Praten jullie in de klas veel over diversiteit?

Het is al een belangrijke stap om diversiteit te tonen. Maar ga zeker ook in gesprek over diversiteit, verschillen en (on)eerlijkheid. Leg de woorden ‘discriminatie’, ‘uitsluiting’ en ‘racisme’ uit als de kinderen voldoende taalkennis hebben. Dat helpt om een sterk zelfbeeld en een open wereldbeeld op te bouwen.

Diversiteitsactie: beeld

Meer weten over het ontstaan van stereotypen en vooroordelen, en hoe je daarop inspeelt?

  • Het boek ‘Sssst, dat mag je niet zeggen’ (van Eva Dierickx, Kato Luyckx en Zarissa Windzak) geeft meer info en concrete tips rond beeldvorming en gesprekken in je klas.
  • Project Diversiwijs: AP Hogeschool ondersteunt leerkrachten kleuter-, lager en eerste graad secundair onderwijs bij het werken rond diversiteit via een professionaliseringstraject. Ze inspireren je onder andere met concrete lesactiviteiten. 
    Via hun nieuwsbrief blijf je op de hoogte van:
    • hun onderzoek en wetenschappelijk onderbouwde inzichten
    • diverse tips en lees-, luister- en kijksuggesties
  • Grote Gender Show van Rosa vzw: toegankelijke info over (de invloed van) genderstereotypen op ons leven en hoe je die kan helpen doorbreken.

Heb je vragen? Wij horen het graag!

Dit initiatief is een samenwerking tussen stad Antwerpen, Atlas, integratie & inburgering Antwerpen en expertisecentrum LEERT! van de AP Hogeschool.