Ondersteuningsaanbod: omgaan met polarisatie in de klas

Materiaal om te gebruiken als onderwijsprofessional in het lager onderwijs.


Gratis

Clash in de Klas: polarisatie in de klas (aflevering 1) 

Ontdek een boeiende podcastreeks waarin experts polarisatie in het Vlaamse onderwijs onderzoeken. Hoe ga je om met controversiële standpunten en extreme ideeën in de klas? In aflevering 1, ‘Les geschiedenis’, escaleert een discussie tussen leerlingen over de lesstof. Leerlingen kijken gespannen naar de leerkracht voor een oplossing. Hoe pak je zoiets aan? Met presentatie door Ward Schouppe, en gasten Maarten Van Alstein en Stefanie Van Brussel.

Thema: verbindende communicatie, polarisatie en conflict, controverse

Onderwijsniveau:

  • lager onderwijs: 1ste, 2de en 3de graad
  • secundair onderwijs: 1ste, 2de en 3de graad

Tijdsduur: minder dan 1 uur

Benodigdheden: computer, smartphone of tablet (en eventueel koptelefoon of oortjes)

Aantal extra begeleiders nodig: geen

Organisatie: coproductie van Hannah Arendt Instituut, Knack, het Vlaams Vredesinstituut, het Wij-Zij netwerk en GO-onderwijs van de Vlaamse Gemeenschap

Website: https://open.spotify.com/episode/1iyTCd8ThrzwP1TMwCkxNH

Contact: info@hannah-arendt.intitute

Clash in de klas: radicalisering op de speelplaats (aflevering 2)

Hoe reageer je als radicaal gedachtegoed de schoolomgeving binnendringt? Een niet te onderschatten uitdaging als leerkracht of directie. In het tweede deel van onze meeslepende podcastreeks focussen we ons op radicalisering binnen de school, en hoe je daar best mee omgaat. Met presentatie door Ward Schouppe, en gasten Karin Heremans en Rudi Audiens.

Thema: radicalisering, polarisatie en conflict, ideologie

Onderwijsniveau:

  • lager onderwijs: 1ste, 2de en 3de graad
  • secundair onderwijs: 1ste, 2de en 3de graad

Tijdsduur: minder dan 1 uur

Benodigdheden: computer, smartphone of tablet (en eventueel koptelefoon of oortjes)

Aantal extra begeleiders nodig: geen

Organisatie: coproductie van Hannah Arendt Instituut, Knack, het Vlaams Vredesinstituut, het Wij-Zij netwerk en GO-onderwijs van de Vlaamse Gemeenschap

Website: https://open.spotify.com/episode/2qNeKH1X7tsz80Lv4Qgj0n

Contact: info@hannah-arendt.intitute

Clash in de klas: extremisme maakt de digisprong (aflevering 3)

Jongeren zijn actief op platforms als TikTok, Snapchat en Telegram, en extremistische groepen zijn zich daarvan bewust. Eén leerling kan via deze online kanalen de hele school betrekken bij een ideologische strijd. In aflevering 3 leer je meer over online polarisatie en radicalisering, dat zich buiten de schoolmuren afspeelt. Met presentatie door Ward Schouppe, en gasten Chris Wyns en Bert Pieters.

Thema: radicalisering, polarisatie en conflict, ideologie

Onderwijsniveau:

  • lager onderwijs: 1ste, 2de en 3de graad
  • secundair onderwijs: 1ste, 2de en 3de graad

Tijdsduur: minder dan 1 uur

Benodigdheden: computer, smartphone of tablet (en eventueel koptelefoon of oortjes)

Aantal extra begeleiders nodig: geen

Organisatie: coproductie van Hannah Arendt Instituut, Knack, het Vlaams Vredesinstituut, het Wij-Zij netwerk en GO-onderwijs van de Vlaamse Gemeenschap

Website: https://open.spotify.com/episode/5XBq1G9F4M69BTJ6B2fvFW

Contact: info@hannah-arendt.intitute

Controversiële onderwerpen bespreken in de basisschool 

Wil je controversiële onderwerpen effectief bespreken in de basisschool? Hier krijg je een beknopt overzicht van tools, trainingen en info.

Thema: controverse, burgerschap

Doelgroep: onderwijsprofessionals, de klas

Onderwijsniveau: lager onderwijs: 1ste, 2de en 3de graad

Tijdsduur: minder dan 1 uur

Benodigdheden: geen

Aantal extra begeleiders nodig: geen

Organisatie: Stichting School & Veiligheid

Website: 
Controversiële-onderwerpen-bespreken-in-de-school.pdf (schoolenveiligheid.nl)

Contact: info@schoolenveiligheid.nl

DemoKlap voor lager onderwijs

Diversiteit brengt uitdagingen met zich mee, maar ook kansen op verbinding. Word je geconfronteerd met uitdagende uitspraken van leerlingen in de klas, op de speelplaats of op uitstap? Ontdek hoe Atlas je kan ondersteunen. Tijdens een inspiratiesessie komt Atlas naar jouw lagere school en geeft jouw schoolteam concrete handvaten via Eerste Hulp Bij Uitdagende Uitspraken.

Thema: polarisatie en conflict, burgerschap, controverse, identiteit, verbindende communicatie

De Struisvogel Sessie: een gesprekstool voor morele dilemma's

Deze gesprekstool helpt jou en je collega's om morele dilemma's over diversiteit te bespreken. Daarnaast helpt de sessie je om gemeenschappelijk acties en afspraken te formuleren, die jullie in de toekomst kunnen helpen bij vergelijkbare dilemma’s.  

Thema: burgerschap

Doelgroep: onderwijsprofessionals

Onderwijsniveau

  • lager onderwijs: 1ste, 2de en 3de graad
  • secundair onderwijs: 1ste, 2de en 3de graad

Tijdsduur: 3 uur

Benodigdheden: divers

Aantal extra begeleiders nodig: geen

Organisatie: Kennisplatform Integratie en Samenleving

Website: Struisvogel Sessie: gesprekstool voor morele dilemma's | KIS

Contact: a.vanhinsberg@movisie.nl

Haters gonna hate: alles over online reageren 

Homofobe uitspraken, racistische memes en andere haatdragende boodschappen: ook op het internet kom je ze tegen. Het lijkt misschien de beste optie om het te negeren, maar toch schiet je best in actie. Ontdek alles wat je moet weten over haatspraak en wat je er zelf tegen kan doen. 

Thema: haatspraak

Onderwijsniveau:

  • lager onderwijs: 1ste, 2de en 3de graad
  • secundair onderwijs: 1ste, 2de en 3de graad

Tijdsduur: minder dan 1 uur

Benodigdheden: computer, smartphone of tablet (en eventueel koptelefoon of oortjes)

Aantal extra begeleiders nodig: geen

Organisatie

Mediawijs, De Standaard

Website: 

Contact: info@mediawijs.be

Het archief onderwijs

Wil je graag meer werken met beeld en geluid in je les? Zoek je interactieve werkvormen en creatieve manieren om te werken rond mediawijsheid of zoekvaardigheid? Of kan je als student in een lerarenopleiding wat inspiratie gebruiken voor je stagelessen?
Het archief onderwijs geeft je volop inspiratie!

Thema: verbindende communicatie

Doelgroep: onderwijsprofessionals

Onderwijsniveau

  • lager onderwijs: 1ste, 2de en 3de graad
  • secundair onderwijs: 1ste, 2de en 3de graad

Tijdsduur: 1 uur

Benodigdheden: geen

Aantal extra begeleiders nodig: geen

Organisatie: Meemoo, Vlaams Instituut voor het Archief

Website: Audiovisuele beeldbank voor leerkrachten | Het Archief voor Onderwijs 

Hoe een conflict oplossen? De 4 herstelgerichte vragen

Lopen gesprekken om conflicten op te lossen soms moeizaam, bijvoorbeeld door een taalbarrière? Dit visueel stappenplan helpt je daarbij op een laagdrempelige manier!

Thema: burgerschap

Doelgroep: onderwijsprofessionals

Onderwijsniveau

  • lager onderwijs: 1ste, 2de en 3de graad
  • secundair onderwijs: 1ste, 2de en 3de graad

Tijdsduur: afhankelijk van het eigen tempo

Benodigdheden: divers

Aantal extra begeleiders nodig: geen

Organisatie: Klascement

Website: Hoe een conflict oplossen? De 4 herstelgerichte vragen - Beeld - KlasCement

Contact: Hoe een conflict oplossen? De 4 herstelgerichte vragen - Beeld - KlasCement

Hoe onderzoek je een gepolariseerd thema?

Wist je dat cartoons helpen bij moeilijke gesprekken over migratie en radicalisering? 
Ze hebben een ontwapenend effect, bevorderen een sfeer van vertrouwen en maken gevoeligheden beter bespreekbaar. Dat bleek uit het onderzoek van Marie Figoureux (Universiteit Leuven). Interesse? Bekijk dan zeker de video waarin Marie meer vertelt over haar aanpak. 

Thema: radicalisering, verbindende communicatie

Doelgroep: onderwijsprofessionals

Onderwijsniveau

  • lager onderwijs: 1ste, 2de en 3de graad
  • secundair onderwijs: 1ste, 2de en 3de graad

Tijdsduur: minder dan 1 uur

Benodigdheden: geen

Aantal extra begeleiders nodig: geen

Organisatie: Wij-Zij netwerk

Website: https://wij-zij.be/case/hoe-onderzoek-je-een-gepolariseerd-thema/

Contact: Contact | Wij-Zij

Infofiche 'Controverse en polarisatie in de klas, hoe ga je hiermee om?'

Polarisatie is een uitdagend thema om mee om te gaan, zeker als onderwijsprofessional. Leer nu beter omgaan met polarisatie in de klas. In deze infofiche krijg je verschillende interessante tips en tricks.

Thema: polarisatie en conflict

Doelgroep: onderwijsprofessionals

Onderwijsniveau

  • lager onderwijs: 1ste, 2de en 3de graad
  • secundair onderwijs: 1ste, 2de en 3de graad

Tijdsduur: minder dan 1 uur

Benodigdheden: geen

Aantal extra begeleiders nodig: geen

Organisatie: Vlaams Vredesinstituut

Website: https://vlaamsvredesinstituut.eu/wp-content/uploads/2018/09/infofiche_controverse_1.pdf

Contact: Contact | Vlaams Vredesinstituut

No Cap

Hoe kan je leerlingen kritisch leren omgaan met (des)informatie? Wat moet je weten over polarisatie en identiteit in een diverse samenleving? No Cap reikt je handvaten aan bij de preventie van radicalisering. Als leerkracht of onderwijsprofessional volg je de 3 online leermodules gratis op Arendt Academy.

Thema: nepnieuws en propaganda, radicalisering, sociale media, identiteit, polarisatie en conflict

Doelgroep: onderwijsprofessionals

Onderwijsniveau:

  • lager onderwijs: 1ste, 2de en 3de graad
  • secundair onderwijs: 1ste, 2de en 3de graad

Tijdsduur: afhankelijk van keuze materiaal

Benodigdheden: geen

Aantal extra begeleiders nodig: geen

Organisatie: Hannah Arendt Instituut/Arendt Academy, Onderwijs Vlaanderen, Klasse, Mediawijs, Cirra, Centrum voor Politicologie van de KULeuven

Website: 
https://arendt-academy.be/courses/zelfbeeld-identiteit-diversiteit/  

Contact: info@hannah-arendt.intitute

No Cap, module 1 - Zelfbeeld, identiteit, diversiteit

Handvaten nodig om met identiteit en diversiteit in je klas aan de slag te gaan?
In deze training krijg je tips en tricks met onderbouwde informatie. Experts, jongeren en leraren gaan dieper in op deze thema’s.

Thema: identiteit

Doelgroep: onderwijsprofessionals

Onderwijsniveau: 

  • lager onderwijs: 1ste, 2de en 3de graad
  • secundair onderwijs: 1ste, 2de en 3de graad

Tijdsduur: afhankelijk van het eigen tempo

Benodigdheden: computer, tablet, koptelefoon of oortjes

Aantal extra begeleiders nodig: geen

Organisatie: Hannah Arendt Instituut/Arendt Academy, Onderwijs Vlaanderen, Klasse, Mediawijs, Cirra, Centrum voor Politicologie van de KULeuven

Website: Zelfbeeld, identiteit, diversiteit – Arendt Academy (arendt-academy.be)

Contact: marjan.verplancke@hannah-arendt.institute  

No Cap, module 2 - Polarisering: omgaan met wij-zij denken in de klas

Hoe voorkom je toxische polarisatie in je klas? Hoe leer je jongeren van mening verschillen zonder dat ze gaan wij-zij-denken? Wat doe je als discussies echt escaleren? 
In deze training krijg je tips en tricks met onderbouwde informatie. Experts, jongeren en leraren gaan dieper in op deze thema’s.

Thema: polarisatie en conflict, radicalisering

Doelgroep: onderwijsprofessionals

Onderwijsniveau: 

  • lager onderwijs: 1ste, 2de en 3de graad
  • secundair onderwijs: 1ste, 2de en 3de graad

Tijdsduur: afhankelijk van het eigen tempo

Benodigdheden: computer, tablet, koptelefoon of oortjes

Aantal extra begeleiders nodig: geen

Organisatie: Hannah Arendt Instituut/Arendt Academy, Onderwijs Vlaanderen, Klasse, Mediawijs, Cirra, Centrum voor Politicologie van de KULeuven

Website: https://arendt-academy.be/courses/polarisering-in-de-klas/#learndash-course-content

Contact: marjan.verplancke@hannah-arendt.institute  

No Cap, module 3 - Manipulatie versus waarheid

Ontdek hoe je leerlingen kritisch leert omgaan met informatie op sociale media. Leer over manipulatietechnieken, de rol en risico's van sociale media, en hoe je leerlingen weerbaar maakt tegen nepnieuws, propaganda en complottheorieën.

Thema: nepnieuws en propaganda

Doelgroep:

onderwijsprofessionals

Onderwijsniveau:

  • lager onderwijs: 1ste, 2de en 3de graad
  • secundair onderwijs: 1ste, 2de en 3de graad

Tijdsduur: Afhankelijk van het eigen tempo

Benodigdheden: computer, smartphone, tablet

Aantal extra begeleiders nodig: geen

Organisatie: Hannah Arendt Instituut/Arendt Academy  in samenwerking met Onderwijs Vlaanderen, Klasse, Mediawijs, Cirra en het Centrum voor Politicologie van de KULeuven

Website: 
https://arendt-academy.be/courses/manipulatie-versus-waarheid/

Contact: info@hannah-arendt.intitute

Re:flex. 5 guided tour over etnische diversiteit

Doe jij ook mee met de digitale tours van Re:flex? De tours, die 20 tot 40 minuten duren, brengen je stap voor stap nieuwe reflexen bij rond etnische diversiteit. Bovendien dagen ze zowel de groep als het individu uit. Re:flex laat je kritisch nadenken over je doen en denken in de klas of op school.

Thema: kritisch denken

Doelgroep: onderwijsprofessionals

Onderwijsniveau

  • lager onderwijs: 1ste, 2de en 3de graad
  • secundair onderwijs: 1ste, 2de en 3de graad  

Tijdsduur: afhankelijk van keuze materiaal

Benodigdheden: computer, smartphone, tablet

Aantal extra begeleiders nodig: geen

Organisatie: EdisTools

Website: https://reflextool.be/

Contact: fanny.dhondt@ugent.be    

Schaal van M

Help jij je leerlingen ook om bewuster en kritischer om te gaan met media?
Ontdek lesmateriaal rond (online) mediawijsheid voor alle graden van het lager onderwijs.

Thema: weerbaarheid, nepnieuws en propaganda

Doelgroep: onderwijsprofessionals, de klas

Onderwijsniveau: lager onderwijs: 1ste, 2de en 3de graad

Tijdsduur: afhankelijk van keuze materiaal

Benodigdheden: geen

Aantal extra begeleiders nodig: geen

Organisatie: Mediawijs, Ketnet

Website: https://www.deschaalvanm.be/

Contact: dsvm@mediawijs.be   

Toolbox Van zondebok naar zebra

Ontdek nu 37 tools die inclusieve besluitvorming, het luisteren naar de minderheid en conflictresolutie stimuleren. Gebaseerd op de Lewismethode voor deep democracy en andere inspirerende bronnen (Arnold Minchell, Joanna Macy, eigen inspiratie en creativiteit…).

Thema: polarisatie en conflict, burgerschap, verbindende communicatie

Doelgroep: onderwijsprofessionals

Onderwijsniveau

  • lager onderwijs: 1ste, 2de en 3de graad
  • secundair onderwijs: 1ste, 2de en 3de graad

Kostprijs: minder dan 50 euro

Tijdsduur: afhankelijk van keuze materiaal

Benodigdheden: geen

Aantal extra begeleiders nodig: geen

Organisatie: Hummus

Website: https://hummus-deepdemocracy.be/product/toolbox-van-zondebok-naar-zebra-kopie/

Contact: info@deep-democracy.be  

Van Safe Spaces naar Brave Spaces?

Een safe space kan aanzet geven tot cancel culture. Als antwoord hierop suggereren experten diversiteitsbeleid de oprichting van brave spaces. Maar wat zijn brave spaces precies? Wat zijn de verschillen met safe spaces? En staan die twee in tegenstelling tot elkaar, of op een spectrum naast elkaar?

Thema: verbindende communicatie, uitsluiting

Doelgroep: onderwijsprofessionals

Onderwijsniveau

  • lager onderwijs: 1ste, 2de en 3de graad
  • secundair onderwijs: 1ste, 2de en 3de graad

Tijdsduur: minder dan 1 uur

Benodigdheden: geen

Aantal extra begeleiders nodig: geen

Organisatie: Wij-Zij netwerk

Website: https://wij-zij.be/case/van-safe-spaces-naar-brave-spaces/

Contact: Contact | Wij-Zij

Verschil in visie: 9 perspectieven op samenleven in diversiteit (online vorming)

Leer beter omgaan met diversiteit in de klas. Niet iedereen kijkt op dezelfde manier naar diversiteit. Deze digitale vorming, gebaseerd op het onderzoek CSI Flanders, legt 9 verschillende visies op etnisch-culturele diversiteit uit.

Thema: identiteit, polarisatie en conflict

Doelgroep: onderwijsprofessionals

Onderwijsniveau

  • lager onderwijs: 1ste, 2de en 3de graad
  • secundair onderwijs: 1ste, 2de en 3de graad 

Tijdsduur: 2 uur

Benodigdheden: computer, tablet, koptelefoon of oortjes

Aantal extra begeleiders nodig: geen

Organisatie: Hannah Arendt Instituut

Website: https://arendt-academy.be/courses/verschil-in-visie/

Contact: marjan.verplancke@hannah-arendt.institute 

War Child in de klas: totaalpakket voor basisscholen

Wil jij leerlingen bewustmaken van wat wij doen voor kinderen in oorlogsgebieden? Dan is het totaalpakket War Child in de klas zeker een aanrader!

Thema: identiteit, weerbaarheid, polarisatie en conflict

Doelgroep: onderwijsprofessionals, de klas

Onderwijsniveau: lager onderwijs: 1ste, 2de en 3de graad

Tijdsduur: 1 uur

Benodigdheden: geen

Aantal extra begeleiders nodig: geen

Organisatie: Warchild

Website: Zoeken - LessonUp

Contact: Contact met War Child

Betalend

Deep Democracy, bruikbare tools bij polarisatie en conflict

Ontdek Deep Democracy, een methodiek om groepsdynamiek te begrijpen met de ijsbergmetafoor. Het doel? Alle stemmen laten horen door openheid te stimuleren, ook de nee-stemmen en alternatieve perspectieven. Leer hoe je veilige groepsomgevingen creëert en metaskills zoals neutraliteit en compassie hanteert, zodat iedereen betrokken blijft.

Thema: polarisatie en conflict, verbindend communiceren 

Doelgroep: onderwijsprofessionals, de klas

Onderwijsniveau:

  • lager onderwijs: 1ste, 2de en 3de graad
  • secundair onderwijs: 1ste, 2de en 3de graad

Kostprijs: minder dan 50 euro

Tijdsduur: minder dan 1 uur

Benodigdheden: computer, smartphone of tablet (en eventueel koptelefoon of oortjes)

Aantal extra begeleiders nodig: geen

Organisatie

Hummus - Meike Vroom is transcultureel trainer, lector diversiteit in het hoger onderwijs, psychotherapeut en facilitator bij Hummus. Voor deze workshop put ze uit de 'Toolbox Van zondebok naar zebra' (auteur Fanny Matheusen).

Website: https://hummus-deepdemocracy.be/in-company/opleidingen/

Contact: info@deep-democracy.be

Muziektheater 'De muur'

Crea Thera leert kinderen en jongeren van verschillende achtergronden op een conflictvriendelijke manier met elkaar omgaan via multi-etnische en diverse workshops.
Er zijn 10 sessies van 3 uur.

Thema: polarisatie en conflict, identiteit

Doelgroep: onderwijsprofessionals, de klas

Onderwijsniveau:

  • lager onderwijs: 3de graad
  • onthaalonderwijs voor anderstalige kinderen (OKAN)

Kostprijs: meer dan 50 euro

Tijdsduur: meerdere sessies

Benodigdheden: divers

Organisatie: Crea Thera

Website: https://www.creatherainternational.com/belgi

Contact: deleuthomas215@gmail.com  

Pakket ‘Van chaos naar zen’

Werk samen met je leerlingen aan een positieve klassfeer. Dit pakket heeft verschillende interessante methodieken en materialen. Daarmee kan je zelfreflectie, inlevingsvermogen en gesprekken over welzijn en schoolgerelateerde thema’s stimuleren. 
Geschikt voor zowel preventieve als probleemgerichte aanpak.

Thema: verbindende communicatie, identiteit, weerbaarheid

Doelgroep: onderwijsprofessionals, de klas

Onderwijsniveau:

  • lager onderwijs: 3de graad
  • buitengewoon secundair onderwijs (Buso)

Kostprijs: meer dan 50 euro

Tijdsduur: afhankelijk van keuze materiaal

Benodigdheden: divers

Organisatie: vzw De Schoolbrug

Website: https://www.deschoolbrug.be/van-chaos-naar-zen 

Contact: info@deschoolbrug.be    

Meer info

Jouw aanbod op deze pagina?

Heeft jouw organisatie ook interessant aanbod? We nemen het graag op.

Vragen of feedback?

Heb je vragen? Wil je je mening delen over het aanbod? Of heb je iets fout of onduidelijk gezien op deze pagina? Laat het ons weten via gelijkekansen@antwerpen.be.