Belang van het referentiekader bij omgaan met discriminatie
Dit is een onderdeel van de handleiding voor de vorming ‘Hoe ga je als makelaar om met discriminerende vragen?’. De handleiding bestaat uit 3 delen:
- Referentiekader
- Communicatietips
- Getuigenissen, casussen en nabespreking
Referentiekader
Een referentiekader is het geheel van vanzelfsprekendheden, waarden, normen en overtuigingen dat voortvloeit uit het behoren tot verschillende groepen. Wie deel uitmaakt van een bepaalde groep, handelt dus volgens het referentiekader van die groep.
Een persoonlijk kompas
Een referentiekader is zoals een persoonlijk kompas. Het geeft houvast bij de manier waarop mensen zich gedragen. Het is iets dat hen met elkaar verbindt of van elkaar onderscheidt. Denk bijvoorbeeld aan: wij eten geen vlees of wij stemmen links.
Een referentiekader wordt vormgegeven:
- doorheen iemands levensloop
- door de groepen waartoe iemand behoort
- door factoren zoals gezin van herkomst, geslacht, bevolkingsgroep, opleiding …
Een referentiekader bepaalt hoe iemand naar de wereld kijkt. Hebben we contact met anderen? Dan gaan we uit van ons eigen referentiekader. Dat kan - zeker bij gevoelige thema’s - leiden tot misverstanden, conflicten of ongelijke machtsverhoudingen.
Non-verbale communicatie
Volgens onderzoek gebeurt minimaal 70% van de communicatie tussen mensen via houding, gelaatsuitdrukkingen, stemintonatie, kledij, symbolen… Onze non-verbale communicatie is dus ook belangrijk.
Hoe iemand communiceert, maakt deel uit van iemands referentiekader. Wil je omgaan met diversiteit? Dan moet je inzicht hebben in je eigen communicatiestijl. Als je weet welk effect je communicatiestijl op anderen heeft, kan je beter rekening houden met de niet-bedoelde effecten van je communicatie. Zeker in moeilijke situaties, wanneer je een negatieve boodschap moet brengen, maakt de wijze van communiceren het verschil.
Bewuste communicatie
We gaan heel snel van een waarneming naar een oordeel. We interpreteren een situatie vanuit ons eigen referentiekader en bijna onmiddellijk vellen we een oordeel. Dat gebeurt vaak instinctief. En wanneer we iets vreemd vinden of we het niet goed begrijpen, dan vinden we het meestal niet goed.
We moetens ons daar bewust van zijn. We moeten beseffen dat we een situatie pas goed begrijpen door vragen te stellen, goed te luisteren en te controleren of we alles goed begrijpen. Zo vermijden we misverstanden en vooroordelen.