Meisje op zelfgebouwd toestel in SB De Kosmos François De Heel

Is een groene speelplaats gevaarlijk? Dit zeggen experten

Een groene speelplaats, is dat gevaarlijker dan een stenen speelplaats? Uit onderzoek blijkt net het tegendeel. Wat mag en wat mag dan niet op een (groene) speelplaats? 

Op een nascholing van het EcoHuis gaven twee experten meer uitleg: preventieadviseur van het Antwerpse stedelijk onderwijs Ben Walschaerts en externe keurder van speelterreinen Koen De Martelaere (Kinderspel vzw).

Weet u wat mag en wat niet? We gingen rond op de groene speelplaats van De Bever in Deurne en stelden de vraag aan de experten. 

Natuurlijke en avontuurlijke speelplaats François De Heel
De speelplaats van De Bever kreeg over de ganse lijn een positief advies van preventieadviseur en externe keurder.

Veelgestelde vragen aan de keurder: mag dat?

Wat mag en wat niet mag, wordt ook bepaald door de situatie en de doelgroep. Wat perfect mogelijk is in een lagere school, is dat misschien niet met kleuters. U leest hierover meer in het artikel onderaan. Volgende zaken kunnen wel een leidraad vormen.

Gladde boomstammen

Koen, keurder van speelterreinen: "U hoeft dit niet te verbieden of ontoegankelijk te maken bij regenweer. Zorg dat leerlingen zacht kunnen vallen. In de realiteit zal u zien dat dit echter niet zo vaak zal gebeuren: kinderen vermijden het snel, want uitglijden en vallen is niet fijn. Vertrouwt u het echt niet? Maak er dan diagonale kappen in met een kettingzaag. Die zorgen voor meer grip."

Ja, dat mag!

Kinderen balanceren over boomstammen François De Heel
Wat te doen met deze boomstammen bij regenweer?

Zwammen op boomstammen

Koen: "In Europa zijn zwammen die groeien op dood hout altijd van de niet-giftige soort. Geen reden tot paniek, dus."

Ja, dat mag!

Giftige planten

Koen: "Giftige planten moet je niet altijd verwijderen of vermijden. Er is een bepaalde graad in giftigheid: veel planten zijn een beetje giftig. Ze kunnen bijvoorbeeld leiden tot wat buikpijn, braken of diarree. Maar bedenk ook: giftige planten zijn niet lekker. Ze zijn bitter en worden daarom snel uitgespuwd. De kans dat een kind dus voldoende giftige besjes of blaadjes opeet om er iets van te voelen, is doorgaans klein."  

Er zijn natuurlijk uitzonderingen. Een aantal planten zijn zeer gevaarlijk en kan je daarom maar beter helemaal mijden op een speelterrein, zoals Goudenregen, Hulst, Oleander, Christoffelkruid en Reuzenberenklauw. Op de website van het Antigifcentrum vindt u een overzicht.  

Ja, dat mag, maar vermijd zeer giftige planten uit de lijst van het Antigifcentrum.

Groene speelplaats met klimop aan de muur De Kleine Wereldburger
Klimop aan de muur: giftig, maar doorgaans ongevaarlijk

Doornen en netels 

Koen: "Doornen en netels die in looplijnen liggen, zijn niet aangewezen. Staan ze aan de kant, dan kan u ze zeker laten staan. Het is niet verboden. Soms zorgen ze ook voor een natuurlijke barrière om te vermijden dat de kinderen ergens komen waar ze niet mogen komen. Dan zijn ze net heel handig en een leuker idee dan hekken." 

Odile, leerkracht De Bever: "Onze ontwerper zegt net dat het goed is als er eens een distel of iets met doornen staat: die wordt namelijk niet uitgetrokken en zo hebben we zeker groen dat blijft staan!"

Ja, dat mag!

Dals in de opbouw van een heuvel of boord

Koen: "Velen zeggen: dat is te scherp. Maar zo scherp zijn ze echt niet, ga er maar eens met je hand over. De hoeken heeft de school bovendien afgerond. En wat als je er op valt? Dan moet je al heel ongelukkig vallen om er iets ernstig aan over te houden. Dat is natuurlijk niet helemaal uitgesloten, maar dat kan overal gebeuren."

Odile, leerkracht De Bever: "Er is nog geen enkel ongeluk mee gebeurd. De meeste ongelukken vinden hier niet plaats op de groene speelplaats, maar op het klassieke stenen speelgedeelte. Daar botsen en vallen de kinderen vaker. We moesten het afgelopen jaar drie keer naar de spoedafdeling, en het was telkens door een ongeluk op de stenen speelplaats"

De groene speelplaats van De Bever is afgebakend door een stenen rand, gemaakt uit gerecupereerde dals François De Heel
De groene speelplaats van De Bever is afgebakend door een stenen rand, gemaakt uit gerecupereerde dals

Ben, preventieadviseur stedelijk onderwijs: "De dals van de heuvel deinen wat uit naar onderen. Je kan denken dat dat gevaarlijk is wanneer een kind valt, maar je valt altijd weg van een obstakel. Deze uitdeining vormt dus geen risico op het stoten van het hoofd."

Ja, dat mag!

Een meisje springt van een stenen heuvel François De Heel
Op de speelplaats van De Piramide (Kiel) werd veel gewerkt met recuperatiedals

Plekjes om je te verstoppen

Meisje zit verstopt in een haag François De Heel
Een gat in een haag: zo simpel kan het zijn.

Ben, preventieadviseur stedelijk onderwijs: "Ik hoor vaak: we moeten leerlingen overal kunnen zien, ze mogen zich niet kunnen verstoppen. Maar wat is nu net leuker dan je verstoppen? Voor mij moet het kunnen. Sommige leerlingen zoeken het ook op om tot rust te komen. Het is dus echt heel waardevol. Wat is trouwens het stoutste dat ze kunnen doen? Dat valt meestal echt wel mee. Vertrouw op je leerlingen!"

Ja, dat mag!

Speelplaats met heuvel en tunnel waar een kindje in zit François De Heel
De tunnels op speelplaatsen worden ook vaak gebruikt om rustig in te zitten (foto: speelplaats De Knikkerbaan Berchem)

Een ondiepe plas / water

Koen: "Water is zalig om mee te spelen. Ik zou het dus zeker aanraden. Het risico dat een kind zoveel regenwater drinkt dat hij er ziek van wordt, is klein. Ik zou het dus zeker niet laten."

Ja, dat mag!

Waterspeelplek op speelplaats van De Bever
Op de speelplaats van De Bever is een waterspeelplek voorzien met wadi's waar het water zich kan verzamelen.

Meer info

Wilt u weten wat de wet zegt en hoe u een (verplichte) risicoanalyse van uw speelplaats maakt? Lees dan verder op de pagina hieronder. 

Verwante info:

1 reactie op dit artikel:
Jouw avatar
Kosmos01

Hartelijk bedankt voor deze zeer duidelijke uitleg. Marc Papanikitas Stedelijke basisschool Kosmos